Doç. Dr. Sema Koç — KBB ve Baş-Boyun Cerrahisi
Acil KBBAcil +90 543 913 65 95 Randevu Al

Kulak Zarı Delinmesi/Yırtılması Belirtileri ve Tedavisi

Kulak zarı delinmesi infografiği: belirtiler, yapılması gerekenler, kapanma ve tedavi, acil belirtiler

Kulak zarı delinmesi, dış kulak yolunu orta kulaktan ayıran ince zarın iltihap, darbe ya da ani basınç değişimi nedeniyle yırtılmasıdır. Ani ağrı, kulaktan akıntı ve işitmede azalma en sık görülen belirtilerdir.

Bizi Google’da tercih edilen kaynak yapınYeni yazılarımız aramalarınızda öne çıksınEkle

Kulak zarı yırtılması çoğu zaman birkaç hafta içinde kendiliğinden kapanır, ancak delik kapanana kadar kulağın sudan ve yanlış damladan korunması gerekir. Antalya’da Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Sema Koç, zarın neden delindiğini, hangi belirtilerin dikkat istediğini ve iyileşmenin nasıl ilerlediğini anlatıyor. Kısa bir bilgi bile gereksiz kaygıyı azaltır.

Kulak Zarı Delinmesi Nedir?

Kulak zarı delinmesi, sesi titreşime çeviren zarın bütünlüğünü kaybetmesi ve orta kulağın dış kulak yoluna açık kalmasıdır. Tıpta timpanik membran perforasyonu olarak adlandırılır.

Kısaca zarda bir açıklık vardır. Halk arasında aynı tablo kulak zarı yırtılması, kulak zarı patlaması ya da kulak zarı deliği diye anılır. Hepsi aynı sorunu anlatır. Ad farklı, tablo aynı.

Zar yaklaşık 0,1 mm kalınlığında, yarı saydam ve esnek bir dokudur. Üç katmandan oluşur. Dışta kulak yolu derisinin devamı olan ince bir tabaka, ortada zara sağlamlık veren lifli bir katman, içte ise orta kulağı döşeyen mukoza yer alır. Gelen ses dalgası zarı titreştirir, zar da bu hareketi orta kulaktaki çekiç, örs ve üzengi adlı üç küçük kemikçiğe aktarır.

Zarın ikinci görevi de var. Orta kulağı korur. Dışarıdan gelen suya, toza ve mikroplara karşı bir kapı gibi kapalı durur. Delik açıldığında iki iş birden aksar. Ses daha zayıf iletilir ve orta kulak enfeksiyona açık kalır. MedlinePlus tıp ansiklopedisi de delinmenin işitmede azalmaya ve orta kulakta enfeksiyon riskine yol açabildiğini belirtir.

İyi haber şu. Zar kendini onarabilir. Dış katman hızla yenilenir ve küçük delikleri haftalar içinde kapatabilir. Büyük, kenara uzanan ya da sürekli iltihaplanan deliklerde ise bu onarım yetersiz kalabilir.

Kulak Zarı Delinmesi Neden Olur?

Kulak zarı delinmesi en sık orta kulak iltihabı, kulağa sokulan cisimler ve ani basınç değişimleri nedeniyle olur. Delinmenin nedeni, deliğin büyüklüğünü ve kendiliğinden kapanma olasılığını da belirler.

  • Akut orta kulak iltihabı sırasında zarın arkasında biriken irin zarı dışa doğru zorlar ve en ince noktasından yırtar.
  • Pamuklu çubuk, toka, kürdan ya da kalem gibi kulağa sokulan cisimler zarı doğrudan delebilir.
  • Uçağın inişi, dalış ya da asansörle hızlı iniş sırasında oluşan ani basınç farkı zarı yırtabilir, buna barotravma denir.
  • Kulağa açık avuçla vurulan bir tokat kanaldaki havayı sıkıştırarak zarı patlatabilir.
  • Patlama gibi çok yüksek sesler zarı ve iç kulağı birlikte etkileyebilir.
  • Kafa travmasında şakak kemiği kırılırsa zar da yırtılabilir.
  • Kaynak sırasında sıçrayan kıvılcım ya da sıcak metal parçası nadir de olsa zarda yanık ve delik açabilir.

Kulak çubuğu sık bir nedendir. Çoğu kişi bunu bilmez. Dış kulak yolu yetişkinde yaklaşık 2,5 cm uzunluğundadır ve zar bu yolun en sonunda kemik bir halkaya gerilmiş hâlde durur. Çubuk derin itildiğinde ya da kulak temizlenirken kola biri çarptığında zar bir anda yırtılabilir. Kulak kendini temizler. Bu yüzden pamuklu çubukla kulak temizliği hem zarı hem de kanalın ince derisini riske atar.

Eski sorunlar da önemli. Uzun süredir devam eden kulak sorunları zarı zayıflatır. Östaki borusu iyi çalışmayan kişilerde zar zamanla içe çöker ve incelir. Böyle bir zar küçük bir basınç değişiminde bile yırtılabilir. Daha önce takılan bir kulak tüpü çıktıktan sonra yerinde kalıcı bir delik bırakması da seyrek görülen bir nedendir.

Çocuklarda Kulak Zarı Delinmesi/Yırtılması Neden Olur?

Çocuklarda kulak zarı delinmesi ve yırtılması en çok orta kulak iltihabına bağlı olur, çünkü çocukların Östaki borusu daha kısa ve yataydır. Soğuk algınlığı kolayca orta kulağa ulaşır.

Okul öncesi dönemde çocuklarda tekrarlayan kulak iltihabı zarı her atakta yeniden zorlar. Zarın arkasındaki irin basıncı arttıkça zar yırtılır ve kulaktan akıntı gelir. Ağrının akıntıyla birlikte birden hafiflemesi bu yüzden sık anlatılır. MedlinePlus çocuklarda akut kulak enfeksiyonu sayfası da akut kulak enfeksiyonunun küçük çocuklarda çok yaygın olduğunu vurgular.

Oyun sırasında kulağa sokulan küçük cisimler ve ebeveynlerin pamuklu çubukla kulak temizlemeye çalışması da çocuklarda önemli nedenlerdir. Bebekler ağrıyı anlatamaz. Bu yüzden tanı gecikebilir ve ebeveynin dikkat ettiği küçük davranış değişiklikleri, örneğin gece sık uyanma, beslenirken huzursuzlanma ya da başını bir yana yatırma, ilk ipucu olabilir. Huzursuzluk, kulağa sık dokunma, ateş ve yastıkta akıntı izi dikkat edilmesi gereken işaretlerdir. Bebek ve çocuklara özel belirtiler, ev içi güvenlik kuralları ve iyileşme süreci çocuklarda ve bebeklerde kulak zarı delinmesi başlığında ayrıca ele alınır.

Kulak Zarı Delinme Şekilleri Nelerdir?

Kulak zarı delinme şekilleri, deliğin zardaki yerine, oluş nedenine ve büyüklüğüne göre sınıflandırılır. Bu sınıflama hem kendiliğinden kapanma olasılığını hem de tedavi planını doğrudan etkiler.

Muayene kısa sürer. Hekim zarı ışıklı bir aletle ya da mikroskopla inceler. Deliğin yeri, kenarları, büyüklüğü ve orta kulakta akıntı olup olmadığı not edilir. Aşağıdaki üç sınıflama birlikte kullanılır.

Santral ve Marjinal Delikler

Santral delik, zarın orta bölümünde yer alan ve çevresinde sağlam zar dokusu bulunan deliktir. Kenarları zar halkasına değmez. En sık görülen tiptir ve genellikle daha güvenli kabul edilir.

Marjinal delik ise zarın kemik halkaya tutunduğu kenara kadar uzanır. Bu tip delikte kulak yolu derisinin orta kulağa doğru ilerleme riski daha yüksektir. Uzun süre açık kalırsa kolesteatom denen deri birikimi gelişebilir. Zarın üst bölümünde, gevşek kısımda görülen çekilme cepleri ve delikler de aynı nedenle daha yakın izlenir.

Travmatik ve Enfeksiyona Bağlı Delikler

Travmatik delik darbe, cisim, basınç ya da patlama sonrası oluşur. Kenarları genellikle düzensizdir, bazen yırtık zar parçaları içe kıvrılmış hâlde görülür. Kulak kuru kalırsa bu deliklerin çoğu kendiliğinden kapanır.

Enfeksiyona bağlı delik ise orta kulak iltihabının sonucunda açılır. Akut iltihapta delik çoğunlukla küçüktür ve iltihap geçince kapanır. Süreğen orta kulak iltihabında ise delik kalıcı hâle gelebilir, kulak dönem dönem akar ve kendiliğinden kapanma şansı belirgin biçimde düşer.

Deliğin Büyüklüğüne Göre Sınıflama

Delik büyüklüğü, zar yüzeyinin ne kadarını kapladığına göre tanımlanır. Büyüklük arttıkça kapanma süresi uzar ve işitme kaybı belirginleşir.

Delik tipiZardaki kapladığı alanGenel seyir
Küçük delikZar yüzeyinin yaklaşık dörtte birinden azKuru kalırsa çoğunlukla birkaç haftada kapanır
Orta büyüklükte delikYaklaşık dörtte bir ile yarısı arasıKapanma daha yavaş, bazen yama ile desteklenir
Büyük delikZar yüzeyinin yarısından fazlasıKendiliğinden kapanma olasılığı düşüktür
Total delikZarın neredeyse tamamıGenellikle cerrahi onarım gerekir

Tablo yalnızca bir çerçevedir. Aynı büyüklükteki iki delik, kulağın kuru ya da akıntılı olmasına ve kişinin genel sağlığına göre farklı seyredebilir.

Kulak Zarı Delinmesi Belirtileri Nelerdir?

Kulak zarı delinmesi belirtileri arasında ani başlayan kulak ağrısı, kulaktan akıntı, işitmede azalma ve kulakta çınlama en sık görülenlerdir. Belirtilerin şiddeti deliğin nedenine ve büyüklüğüne göre değişir.

  • Kulakta aniden başlayan keskin ağrı, bazen kısa sürede hafifler.
  • Kulaktan berrak, sarı yeşil renkte irinli ya da kanla karışık akıntı.
  • Aynı kulakta işitmenin azalması, seslerin boğuk ve uzaktan geliyormuş gibi duyulması.
  • Kulakta çınlama, uğultu ya da dolgunluk hissi.
  • Burun sümkürülünce kulaktan hava kaçıyormuş gibi bir ses.
  • Baş dönmesi ve bulantı, bu belirti iç kulağın da etkilenmiş olabileceğini düşündürür.

Kulak zarı yırtılması belirtileri nedene göre farklı bir sıra izler. Çubuk, tokat ya da basınçla açılan delikte ağrı ani ve keskindir, çoğu zaman kısa sürede azalır. Orta kulak iltihabında ise günlerdir artan ağrı, zar yırtılıp irin dışarı akınca birden hafifler. Ağrının geçmesi yanıltıcıdır. İyileşme anlamına gelmez. Delik açık kaldıkça kulak yeni bir iltihaba açıktır.

Kan da gelebilir. Çoğunlukla birkaç damladır, kendiliğinden durur ve kulak yolunda kuruyarak kabuk bırakabilir, bu kabuğun çubukla ya da parmakla temizlenmeye çalışılması ise yeni bir tahrişe yol açacağı için kendi hâline bırakılması gerekir. Darbe sonrası kulaktan kan gelmesi ise mutlaka değerlendirilmesi gereken bir durumdur. Zarın yırtılmasıyla başlayan kulak çınlaması çoğu zaman delik kapandıkça azalır. Küçük bir delik hiç şikâyet yapmayabilir ve ancak başka bir nedenle yapılan muayenede fark edilir.

Kesin tanı, KBB uzmanının kulak yolunu ve zarı otoskop ya da mikroskopla incelemesiyle konur. Duymanın ne kadar etkilendiğini görmek için odyometri yapılır. Akıntı varsa kültür alınabilir. Gerekirse tekrarlanır. Kafa travması sonrası gelişen delinmelerde ya da kolesteatom şüphesinde görüntüleme de istenebilir.

Bu Belirtiler Sizde Varsa Ne Yapmalısınız?

Bu belirtiler sizde varsa ne yapmalısınız sorusunun ilk yanıtı, kulağı kuru tutmak ve aynı gün ya da en kısa sürede KBB muayenesine gitmektir. Hekime sormadan kulağa hiçbir damla damlatılmamalıdır.

Yapılması gerekenler. Kulağı kuru tutun. Duş alırken dış kulak yolunun girişine vazelinle hafifçe yağlanmış bir pamuk koymak ya da hekimin önerdiği bir kulak tıkacı kullanmak suyun içeri kaçmasını azaltır. Burnunuzu nazikçe ve tek tek sümkürün. Hapşırırken ağzınızı açık tutun. Basınç böyle azalır. Ağrı için hekimin uygun gördüğü ağrı kesiciyi kullanın ve kulağın üzerine sıcak ya da soğuk uygulama yapmadan önce muayeneyi bekleyin, çünkü akıntılı bir kulakta yanlış uygulama tabloyu karıştırabilir.

Yapılmaması gerekenler. Kulağa pamuklu çubuk, kibrit ya da toka sokmayın. Evdeki ya da eskiden kalan kulak damlalarını, zeytinyağı ve sarımsak gibi ev yöntemlerini denemeyin. Bazı damlalar delikten geçip iç kulağa ulaşabilir ve işitmeye zarar verebilir. Zar kapanana kadar yüzme, havuz, dalış ve hekime danışmadan uçak yolculuğu ertelenmelidir.

Hemen hekime ya da acil servise başvurulması gereken durumlar şunlardır:

  • Delinmeyle birlikte belirgin baş dönmesi, dengesizlik ya da kusma.
  • İşitmenin bir anda ileri derecede azalması, bu durum ani işitme kaybı ile karışabilir.
  • Kafa travmasından sonra kulaktan kan ya da berrak sıvı gelmesi.
  • Yüzde kayma, gözü kapatamama gibi yüz felci belirtileri.
  • Yüksek ateş, kulak arkasında kızarıklık, şişlik ve kulak kepçesinin öne itilmesi.
  • Şiddetli baş ağrısı, ense sertliği ya da bilinç bulanıklığı.

Kulak arkasındaki şişlik ve kızarıklık, iltihabın kemiğe yayıldığı mastoidit tablosunu düşündürebilir. Bu durum beklemez. Aşağıdaki tablo hangi belirtide ne yapılacağını özetler.

Belirti veya durumNe yapmalı?
Ani ağrıdan sonra akıntı ya da hafif işitme azalmasıKulağı kuru tutun, aynı gün KBB muayenesi
Kulaktan birkaç damla kan, sonra duran kanamaKulağa dokunmayın, aynı gün KBB muayenesi
Delinmeyle birlikte baş dönmesi ya da belirgin işitme kaybıHemen acil servis
Kafa travması sonrası kulaktan kan ya da berrak sıvıHemen acil servis
Ateş, kulak arkasında şişlik ya da yüzde kaymaHemen acil servis
Kapanması beklenen delikte ağrısız ve akıntısız kontrolRandevulu KBB muayenesi

İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS) de kulak zarının delindiği düşünüldüğünde hekime başvurulmasını, kulağın kuru tutulmasını ve kulağa bir şey sokulmamasını önerir.

Kulak Zarı Delinmesi Nasıl Geçer?

Kulak zarı delinmesi çoğu zaman kendiliğinden geçer. Küçük ve travmaya bağlı delikler kulak kuru tutulduğunda genellikle birkaç hafta ile iki ay arasında kapanır.

Zarın dış katmanı deliğin kenarlarından ortaya doğru büyür ve açıklığı zamanla örter. Süreç sabır ister. Bu dönemde kulağa su kaçması, sert sümkürme ya da yeni bir iltihap kapanmayı geciktirir. Kulak zarı ne zaman iyileşir sorusunun yanıtı bu yüzden kişiden kişiye değişir. İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS) delinmiş kulak zarının çoğunlukla birkaç hafta içinde kendi kendine iyileştiğini belirtir.

DönemGenellikle neler olur
İlk 1 ile 3 günAğrı hafifler, akıntı ve hafif kanlı sızıntı olabilir, kulak kuru tutulur
1. haftaAkıntı azalır, iltihap varsa hekimin önerdiği tedaviyle kontrol altına alınır
2 ile 4. haftaKüçük deliklerin önemli bölümü kapanmaya başlar, işitme düzelir
6 ile 8. haftaTravmaya bağlı küçük deliklerin çoğu kapanmış olur, kontrol muayenesi yapılır
3. ayHâlâ kapanmamış delik için tedavi seçenekleri değerlendirilir

Kapanmayı geciktiren başlıca durumlar büyük ya da marjinal delik, tekrarlayan iltihap, sık su kaçışı, sigara kullanımı ve şeker hastalığı gibi iyileşmeyi yavaşlatan genel sağlık sorunlarıdır. İyileşme kontrol muayeneleriyle izlenir, gerekirse işitme testi yenilenir.

Peki delik kapanmazsa? Kulak zarı delinmesi tedavi edilmezse ve delik kapanmazsa orta kulak dış ortama açık kalır. Her su kaçışı ya da soğuk algınlığı yeni bir akıntı atağına dönüşebilir, zamanla kalıcı işitme kaybı gelişebilir. Uzun süre açık kalan delikte kolesteatom gelişme riski de vardır. Bu yüzden 3 ayı aşan deliklerde beklemek yerine tedavi planlanır. Erken karar işitmeyi korur.

Kulak Zarı Delinmesi Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kulak zarı delinmesi tedavisi deliğin büyüklüğüne, nedenine ve kulağın kuru olup olmamasına göre planlanır. Küçük deliklerde izlem yeterlidir, kapanmayan deliklerde zar onarılır.

İlk adım basittir. Beklemek ve kulağı korumak. Delik bir iltihaba bağlıysa hekim iltihabı tedavi etmek için antibiyotik ya da uygun gördüğü antibiyotikli kulak damlasını önerebilir. Bu ilaçlar deliği kapatmaz, kapanmayı engelleyen iltihabı ortadan kaldırmayı amaçlar. Ağrı için ağrı kesiciler kullanılabilir.

Kendiliğinden kapanmayan küçük deliklerde muayene sırasında deliğin üzerine ince bir kâğıt ya da benzeri bir yama konabilir. Yama, zarın büyürken izleyeceği bir iskele gibi çalışır ve deliğin kenarlarından başlayan onarımın açıklığın ortasına kadar ulaşmasını kolaylaştırarak kapanma süresini kısaltabilir. İlaç, yama ve cerrahi seçeneklerin hangi durumda tercih edildiği kulak zarı delinmesi tedavi yöntemleri karşılaştırmasında ayrıntılı olarak yer alır.

Daha büyük ya da 3 aydan uzun süre açık kalan deliklerde zar ameliyatla onarılır. Kulak arkasından ya da kulak kepçesinden alınan ince bir doku zarın yerine yerleştirilir. Yalnızca zarın onarıldığı ameliyata miringoplasti, orta kulağın da incelendiği ve gerekirse temizlendiği ameliyata timpanoplasti denir. Kulak zarı onarımında en sık başvurulan yol olan timpanoplasti ameliyatı genellikle genel anestezi altında yapılır. Süresi, orta kulağın durumuna göre değişir.

Ameliyattan sonraki ilk haftaların nasıl geçtiği, kulak tamponu ve işitmenin ne zaman açıldığı gibi konular kulak zarı ameliyatı olanların deneyimlerinde sık konuşulur. Hangi tedavinin seçileceğine muayene, işitme testi ve kişinin şikâyetleri birlikte değerlendirilerek karar verilir.

Kulak Zarı Delinmesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kulak zarı delinmesi hakkında en çok merak edilenler baş ağrısı, ilaç kullanımı, iyileşme süresi ve evde alınacak önlemlerdir.

Kulak zarı delinmesi baş ağrısı yapar mı?
Kulak zarı delinmesi doğrudan baş ağrısı yapmaz, ancak kulak ağrısı şakağa ve başın yan tarafına yayılabilir. Orta kulak iltihabına bağlı delinmelerde ateş ve halsizlikle birlikte baş ağrısı da görülebilir. Şiddetli baş ağrısı, ense sertliği ya da bilinç bulanıklığı eşlik ediyorsa beklemeden acil servise başvurulmalıdır.
Kulak zarı tedavisinde ilaç kullanılır mı?
Kulak zarı tedavisinde ilaç, deliği kapatmak için değil eşlik eden iltihabı tedavi etmek için kullanılır. Hekim gerek görürse ağızdan antibiyotik ya da delikli zara uygun antibiyotikli kulak damlası önerebilir. Evdeki eski damlalar kullanılmamalıdır, çünkü bazı damlalar delikten geçerek iç kulağa zarar verebilir. Ağrı için ağrı kesici kullanılabilir.
Kulak zarı yırtılması ne zaman iyileşir?
Kulak zarı yırtılması küçük ve travmaya bağlıysa çoğunlukla birkaç hafta ile iki ay arasında iyileşir. Büyük delikler, tekrarlayan iltihap ve kulağa su kaçması bu süreyi uzatır. Üç ay içinde kapanmayan delikler için hekim yama ya da ameliyat gibi seçenekleri değerlendirir. İyileşme kontrol muayeneleri ve işitme testiyle izlenir.
Kulak zarı yırtılması evde tedavi edilir mi?
Kulak zarı yırtılması evde tedavi edilmez, ancak evde alınan önlemler kapanmayı kolaylaştırır. Kulağı kuru tutmak, burnu nazikçe sümkürmek ve kulağa hiçbir şey sokmamak en önemli kurallardır. Zeytinyağı, sarımsak ya da evdeki damlalar iltihabı artırabilir. Tanının konması ve iyileşmenin izlenmesi için KBB muayenesi gerekir.
Kulak zarı yırtılması kendiliğinden kapanır mı?
Kulak zarı yırtılması çoğu zaman kendiliğinden kapanır, özellikle küçük ve darbe ya da basınca bağlı yırtıklarda bu olasılık yüksektir. Kapanma için kulağın kuru kalması ve iltihaplanmaması gerekir. Büyük, kenara uzanan ya da süreğen iltihaba bağlı deliklerde kendiliğinden kapanma şansı düşer ve onarım gerekebilir.

Doç. Dr. Sema Koç, Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı, Antalya. Bu içerik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi kararı için hekiminize başvurun.

Son güncelleme: 13 Kasım 2026.


Doç. Dr. Sema Koç

Doç. Dr. Sema Koç

Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Uzmanı

Doç. Dr. Sema Koç, Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi uzmanıdır. Yirmi yılı aşkın hekimlik deneyimini Antalya'daki kliniğinde sürdürmekte; estetik ve fonksiyonel burun cerrahisi, vertigo ve baş-boyun cerrahisi alanlarında hizmet vermektedir.

Randevu Bilgisi Alın

İlk adımı atın: muayene ile başlayalım

Bilgilerinizi bırakın, WhatsApp üzerinden randevunuzu birlikte planlayalım. Görüşmeler Türkçe, İngilizce, Rusça ve Ukraynaca yapılabilmektedir.

Randevu Bilgisi Alın

Bilgilerinizi bırakın, görüşme WhatsApp üzerinden otomatik başlasın.

+90 543 913 65 95

WhatsApp
Hemen Ara Randevu Al
Call Now Button