Ani İşitme Kaybı Nedir? Belirtileri ve Ne Yapılmalı?

Ani işitme kaybı, birkaç saat ya da en fazla 3 gün içinde gelişen ve çoğu zaman tek kulağı etkileyen iç kulak kaynaklı işitme azalmasıdır. Kulakta dolgunluk, çınlama ve bazen baş dönmesiyle birlikte başlar.
Bizi Google’da tercih edilen kaynak yapınYeni yazılarımız aramalarınızda öne çıksınEkleAni işitme kaybı beklenerek geçirilecek bir şikâyet değildir, tedaviye ilk günlerde başlamak duymanın geri gelme şansını artırır. Kulak Burun Boğaz uzmanı Doç. Dr. Sema Koç’un hazırladığı yanıtlar, hangi belirtinin ne kadar acil olduğunu ve muayenede neler yapıldığını anlatır.
Ani İşitme Kaybı Nedir?
Ani işitme kaybı, iç kulaktaki duyu hücrelerinin ya da işitme sinirinin aniden çalışmaz hâle gelmesiyle ortaya çıkan sinirsel tip bir kayıptır. Tıpta en geç 72 saat içinde gelişen kayıp bu adla anılır.
Kulak kiri tıkacı ya da kulakta sıvı birikmesi da duymayı azaltır. Aradaki fark, o durumlarda sesin iç kulağa ulaşamaması, sinirsel kayıpta ise sesin ulaşıp iç kulakta işlenememesidir.
Her yaşta görülebilir. Çoğunlukla orta yaşlarda ve tek kulakta ortaya çıkar, iki kulağın birlikte etkilenmesi seyrektir.
Ani İşitme Kaybı Nasıl Anlaşılır?
Ani işitme kaybı, sabah uyanınca ya da gün içinde tek kulakta sesler birden boğuklaşıyorsa ve kulakta tıkanma hissi varsa akla gelir.
- Telefon bir kulakla konuşulunca karşı taraf boğuk ya da uzaktan geliyormuş gibi duyulur.
- Kulakta dolgunluk, basınç ya da su kaçmış gibi bir tıkanma hissi olur.
- Aynı kulakta daha önce olmayan bir çınlama veya uğultu başlar.
- Bazı kişilerde baş dönmesi ve dengesizlik de eşlik eder.
Tıkanma hissi yanıltıcıdır. Pek çok kişi kulağına su kaçtığını ya da kirin tıkadığını düşünür ve günlerce bekler.
Kayıpla aynı anda başlayan kulak çınlaması da sorunun iç kulakta olduğunu düşündürür. Sebebi evde ayırt etmek mümkün değildir, ayrım kulak muayenesi ve işitme testiyle yapılır.
Aniden İşitme Kaybı Neden Olur?
Aniden gelişen işitme kaybında kesin neden çoğu hastada bulunamaz, en sık viral enfeksiyonlar ve iç kulağı besleyen damarlardaki dolaşım bozuklukları sorumlu tutulur. Nedeni saptanamayan kayba tıpta idiyopatik ani işitme kaybı denir.
- Viral enfeksiyonlar ve soğuk algınlığı iç kulağı etkileyebilir.
- İç kulağı besleyen küçük damarlarda dolaşım bozulabilir.
- Bağışıklık sisteminin iç kulağı hedef aldığı hastalıklar kayba yol açabilir.
- Meniere hastalığının ilk atağı ani bir kayıpla başlayabilir.
- Kafa travması, çok yüksek ses ya da ani basınç değişimi iç kulağa zarar verebilir.
- Bazı ilaçlar iç kulak hücrelerini etkileyebilir.
- İşitme sinirindeki iyi huylu tümörler seyrek de olsa aynı tabloyu verebilir.
Grip ya da soğuk algınlığı sonrasında gelen kayıpta, grip sonrası işitme kaybı çoğu zaman iç kulağın virüsten etkilenmesiyle açıklanır. Kayıp tekrarlıyorsa ya da tedaviye rağmen düzelmiyorsa işitme siniri MR ile görüntülenir.
Tek Kulağım Aniden Duymuyor, Ne Yapmalıyım?
Tek kulak aniden duymuyor ve tıkanmış gibiyse ilk 24 saat içinde, mümkünse aynı gün bir KBB uzmanına ya da acil servise başvurulur.
Beklerken kulağa pamuklu çubuk sokmayın, damla damlatmayın ve kulağı yıkamaya çalışmayın. Kir ya da su sanılan bir iç kulak sorunu bu uğraşla geçmez ve tedavide kaybedilen günler geri gelmez.
| Belirti veya durum | Ne kadar acil? |
|---|---|
| Tek kulakta aniden azalan işitme, tıkanma hissi | Aynı gün KBB muayenesi |
| İşitme kaybıyla birlikte şiddetli baş dönmesi, kusma, ayakta duramama | Hemen acil servis |
| Kafa travmasından sonra işitme kaybı ya da kulaktan kan veya su gelmesi | Hemen acil servis |
| İşitme kaybıyla birlikte konuşma bozukluğu, yüzde kayma, kol veya bacakta güçsüzlük | 112 aranır |
| Soğuk algınlığı sırasında hafif tıkanma, duyma belirgin azalmamış | Randevulu KBB muayenesi |
Soğuk algınlığındaki tıkanma birkaç gün içinde geçmiyorsa ya da duyma belirgin biçimde azalıyorsa beklenmez.
Muayeneye giderken şikâyetin ne zaman başladığını, yakın zamanda geçirilen soğuk algınlığı, darbe veya yüksek ses öyküsünü ve kullandığınız ilaçları not etmek hekimin işini kolaylaştırır.
Ani İşitme Kaybı Kendiliğinden Düzelir mi, Kaç Günde Geçer?
Evet, ani işitme kaybı bazı kişilerde kendiliğinden düzelebilir, ancak hangi kulağın toparlanacağını önceden bilmek mümkün değildir.
Düzelme çoğunlukla ilk 2 hafta içinde başlar. Kayıp hafifse, baş dönmesi eşlik etmiyorsa ve tedaviye erken başlanmışsa duymanın geri gelme olasılığı daha yüksektir. İleri derecede kayıp, ileri yaş ve eşlik eden baş dönmesi ise düzelmeyi zorlaştırır.
Kesin bir gün sayısı vermek doğru olmaz. Bazı kişilerde birkaç günde toparlanma görülür, bazılarında süreç haftalarca sürer, bir kısmında da işitme tam olarak geri dönmez.
Bu süreci yaşamış kişilerin anlattıkları için ani işitme kaybı yaşayanların yorumları bir fikir verir. Tanı ve tedavi kararı ise yalnız muayeneyle verilir.
Ani İşitme Kaybı Stresten Olur mu?
Hayır, ani işitme kaybının stresten tek başına oluştuğu kanıtlanmış değildir, ancak birçok kişi şikâyetten önce yoğun bir stres ya da uykusuzluk dönemi geçirdiğini anlatır.
Uzun süren stresin bağışıklık sistemini ve damar yapısını etkileyerek iç kulağı daha hassas hâle getirebileceği düşünülüyor. Yine de duyması azalan bir kişinin «stresten oldu» deyip beklemesi doğru değildir.
Önce iç kulaktaki sorun değerlendirilir. Stresle ilgili düzenlemeler tedavinin yerine değil, yanına konur.
Ani İşitme Kaybı Nasıl Tedavi Edilir?
Tanı kesinleşirse ani işitme kaybı tedavisi, muayene ve işitme testinin sonucuna göre planlanır ve çoğu zaman iç kulaktaki iltihabı ve ödemi azaltan ilaçlarla yapılır.
Tanı için önce odyometri ile kaybın tipi ve derecesi ölçülür. Gerekirse işitme sinirini görmek için MR istenir.
İlaç ağızdan verilebilir ya da kulak zarının arkasından doğrudan orta kulağa uygulanabilir. Hangi yolun seçileceğine kişinin genel sağlık durumu, eşlik eden hastalıkları ve kaybın derecesi birlikte değerlendirilerek karar verilir.
Tedavinin etkisi kontrol testleriyle izlenir. Kalıcı bir kayıp kalırsa işitme cihazı ve çınlamaya yönelik destek seçenekleri konuşulur.
Ani İşitme Kaybı İçin Hangi Doktora Gidilir?
Ani işitme kaybı için gidilecek doktor, Kulak Burun Boğaz (KBB) uzmanıdır.
KBB uzmanı kulak zarını ve orta kulağı muayene eder, işitme testiyle kaybın tipini ve derecesini ölçer. Aynı gün randevu bulamıyorsanız acil servise gidin, ilk değerlendirme orada yapılır ve gerekirse KBB uzmanına yönlendirilirsiniz.
Kayba konuşma bozukluğu, yüzde kayma ya da kol veya bacakta güçsüzlük eşlik ediyorsa tablo inmeyi düşündürür. O durumda zaman kaybetmeden 112 aranır.

