Sağ Kulak Çınlaması Neden Olur? Ne Anlama Gelir?

Sağ Kulak Çınlaması Neden Olur?

Sağ kulakta çınlamanın en sık nedenleri soğuk algınlığı ya da alerjiyle şişen genzin Östaki tüpünü tıkaması, kulak yolunda biriken kir ve o kulağın daha çok maruz kaldığı yüksek sestir. Daha seyrek görülen nedenler iç kulakta ani işitme kaybı, Ménière hastalığı ve işitme sinirinden kaynaklanan sorunlardır. Nedenin hangisi olduğu çoğu zaman hastanın anlattıklarından anlaşılır. Çınlamanın ne zaman başladığı ve o günlerde neler yaşandığı dikkatle dinlenir, ardından kulak muayene edilir.

Telefonu hangi kulağa tuttuğunuz ya da pamuklu çubuğu hangi kulakta kullandığınız bile çınlamanın hangi tarafta başladığını etkileyebilir. Gündelik alışkanlıkların hep aynı kulağa bindirdiği küçük yük, yıllar içinde o kulağı diğerinden daha hassas hâle getirebilir.

Soğuk algınlığından ya da sinüzitten sonra başlayan sağ kulak çınlamasında en sık neden Östaki tüpünün tıkanmasıdır. Genzin sağ tarafındaki şişlik o kulağın havalanmasını bozar. Kulakta dolgunluk, kendi sesini yankılı duyma ve yutkununca çıtırtı bu tabloya eşlik eder.

Burun eti büyümesi, burun bölmesinde (septum) eğrilik ya da alerjik nezle de aynı etkiyi yapabilir. Tekrarlayan tıkanmaların arkasında sıklıkla bu sorunlardan biri bulunur ve kulak rahatlasa bile asıl sorun burunda çözülür. Tıkanma haftalarca sürerse zarın arkasında sıvı birikebilir. Ayrıntılarını kulakta sıvı birikmesi yazısında bulabilirsiniz.

Uçak inişi ve dalış da tek kulakta çınlamanın sık nedenlerindendir. Burnun sağ tarafı tıkalıyken basınç değişince o kulağın Östaki tüpü dengeyi sağlayamaz ve kulakta ağrı, dolgunluk, çınlama başlar. Şikâyetlerin çoğu birkaç gün içinde düzelir ama ağrı ya da işitme kaybı sürüyorsa zarda basınç hasarı olup olmadığına bakılır. Kafaya ya da boyna alınan bir darbeden sonra başlayan tek taraflı çınlama ise aynı gün değerlendirilmelidir.

Bazı ilaçlar da iç kulağı etkileyip çınlama yapabilir. Yüksek miktarda aspirin gibi salisilatlar, damardan verilen bazı antibiyotikler, kemoterapi ilaçları ve bazı idrar söktürücüler bu gruptadır. Kullandığınız ilaç bu gruptaysa kendi kararınızla bırakmayın. Tiroid hastalığı, kansızlık ya da şeker hastalığı gibi genel bir hastalıktan şüphelenildiğinde kan tahlili istenir.

Ménière hastalığı çoğu zaman önce tek kulakta başlar, baş dönmesi atak hâlinde gelir. Kulak kireçlenmesi ise genç erişkinlerde yavaş azalan işitmeyle seyreder. Çeneyi açıp kapatınca değişen ses çene eklemini düşündürür, ayrıntılarını sol kulak çınlaması yazısında anlattık. Diğer olasılıkları kulak çınlamasının nedenleri rehberinde topladık.

Çınlamaların çok küçük bir kısmında sesi kulağı dinleyen hekim de duyabilir. Nesnel çınlama denen bu tip çoğunlukla kalp atışıyla aynı ritimde vurur ve kulağın yakınındaki damarlardan kaynaklanır. Böyle bir çınlamada tansiyon ölçülür, gerekirse damarlar görüntülenir. Tansiyonla bağlantısı için yüksek tansiyon ile kulak çınlaması ilişkisi başlıklı yazıya bakabilirsiniz.

Sağ Kulak Çınlaması Nasıl Geçer?

Sağ kulak çınlaması, nedeni bulunup düzeltildiğinde çoğu zaman birkaç gün ya da birkaç hafta içinde tamamen geçer. Kir tıkacında temizlik, Östaki sorununda burun ve geniz tedavisi, gürültüden sonra başlayan çınlamada ise sağ kulağı birkaç gün yüksek sesten uzak tutmak çoğu hastada sesi susturmaya yeter.

Geçme süresi nedene göre değişir. En sık nedenlerde beklenen süreler şöyledir.

Kulağa su kaçtığında. Denizden ya da havuzdan sonra sağ kulakta kalan su hissiyle başlayan tıkanma ve çınlama, Antalya’da yaz aylarında sık rastlanan bir şikâyettir. Başı sağa eğip kulak kepçesini hafifçe yukarı ve geri çekmek suyun çıkmasını kolaylaştırır. Kulağı kurutmak için çubuk ya da havlu ucu sokmayın.

Sık yüzenlerde kulak tıkacı kullanmak ve duştan sonra yalnızca kulağın dışını kurulamak aynı sorunun tekrarlamasını azaltır. Ertesi güne kadar geçmeyen dolgunluk ya da ağrı, yazın sık görülen dış kulak yolu iltihabının başlangıcı olabilir.

Gürültüden sonra. Konser, maç ya da atıştan sonra başlayan çınlamada ilk 48 saat sağ kulağı dinlendirin. Kulaklık kullanmayın, telefonu bir süre sol kulağa ya da hoparlöre alın. Aynı hafta içinde yeniden yüksek sese maruz kalmak geçici hasarın kalıcı hâle gelme riskini artırır.

Burun tıkalıyken. Çınlamaya burun tıkanıklığı eşlik ediyorsa önce burnun açılması gerekir. Tuzlu suyla burun yıkama çoğu kişi için güvenlidir, hekimin verdiği burun spreyleri ise önerilen süreden uzun kullanılmamalıdır. Burun açıldıkça kulaktaki basınç ve çınlama da genellikle birkaç gün içinde azalır.

Geceleri. Sessizlikte artan çınlamada düşük sesli bir fan ya da yağmur sesi uykuya geçişi kolaylaştırır. Sağ tarafa yatınca ses artıyorsa bir süre sırtüstü ya da sol tarafa yatmak rahatlatabilir.

Birçok kişi çınlamanın yorgun, uykusuz ya da stresli günlerde arttığını fark eder. Stres sesi başlatmaktan çok, var olan sesi daha belirgin hâle getirir. “Psikolojik çınlama” diye anılan durumlarda bile önce kulak muayenesi yapılır, çünkü kulakta düzeltilebilecek bir neden gözden kaçmamalıdır.

B12 ya da çinko eksikliği kan tahliliyle saptanırsa düzeltilir. Eksiklik yoksa takviyenin çınlamayı azalttığı gösterilmemiştir. Ginkgo gibi bitkisel ürünlerin de böyle bir etkisi kanıtlanmamıştır. Kulağa yağ, sirke, sarımsak ya da limon suyu damlatmak çınlamayı geçirmez, zarda fark edilmemiş bir delik varsa iltihap yapabilir.

Nedeni düzeltilemeyen ya da aylardır süren çınlamada işitme cihazı, ses terapisi ve bilişsel davranışçı terapi kullanılır. Her birinin nasıl uygulandığını kulak çınlaması tedavisi rehberinde anlattık. Başkalarının çınlamayla nasıl baş ettiğini merak ediyorsanız kulak çınlaması yaşayanların anlattıkları sayfasına göz atabilirsiniz.

Sağ Kulak Çınlaması Tedavi Gerektirir mi?

Gelip geçen kısa bir sağ kulak çınlaması tedavi gerektirmez, geçmeyen ya da sık tekrarlayan çınlama ise mutlaka muayene edilmelidir. Özellikle burun tıkanıklığı açıldığı hâlde haftalarca süren ya da sağ kulakta işitme azalmasıyla birlikte gelen çınlamada nedeni bulmak ve ona yönelik tedavi uygulamak gerekir.

Sağ kulak çınlamalarının büyük çoğunluğu tehlikesiz bir nedene bağlıdır. Tek kulakta işitme farkı varsa işitme sinirinde iyi huylu bir tümör olup olmadığı MR ile kontrol edilir. Bu tümörlerin kansere dönüşmesi son derece nadirdir, çoğu da çok yavaş büyür.

Ayda birkaç kez gelip giden ve her seferinde birkaç dakika süren çınlama da göz ardı edilmemelidir. Böyle bir durumda işitme testi yaptırıp sonucu saklarsanız ileride yapılacak testlerle karşılaştırabilirsiniz. Tekrarlayan çınlamanın ardından işitmede küçük bir düşüş olursa böylece erken fark edilir.

İlk başvuru yeri kulak burun boğaz uzmanıdır. Sinir sistemi bulgusu varsa nöroloji, uykusuzluk ve kaygı öne çıkıyorsa psikiyatri desteği plana eklenir.

Muayeneye gelirken çınlamanın başladığı tarihi, o günlerde soğuk algınlığı, uçak yolculuğu ya da gürültü olup olmadığını ve kullandığınız ilaçları not ederseniz görüşme hızlanır. Muayenede şikâyete göre şu testler istenebilir.

Bazı durumlar beklemeye gelmez. Sağ kulakta saatler ya da günler içinde işitme azaldıysa aynı gün muayene olun, çünkü ani işitme kaybında tedaviye ilk birkaç günde, en geç iki hafta içinde başlanması önerilir. Yüzde uyuşma, çift görme ya da konuşma bozukluğu eşlik ediyorsa 112’yi arayın. Diğer uyarı işaretlerini sol kulak çınlaması yazısında ayrıntılı sıraladık.

Sağ kulaktaki boğukluğu kir ya da su kaçması sanıp günlerce beklemek sık yapılan bir hatadır. Oysa kulak kiri tıkacında da ani işitme kaybında da ilk şikâyet aynı olabilir ve ayrım ancak muayenede yapılır.

Sesin kendisi kadar yarattığı sıkıntı da tedavi gerektirir. Gece uyuyamıyor, gün boyu sesi dinliyor ya da umutsuzluğa kapılıyorsanız bu sıkıntılar tedaviyle hafifletilebilir. Kendinize zarar verme düşünceniz varsa hemen yakınlarınızla konuşun ve 112’den destek isteyin.

Çocuklar çınlamayı çoğu zaman kendiliğinden anlatmaz. Sağ kulağını sık sık kaşıyan, televizyonun sesini açan ya da o taraftan seslenildiğinde geç tepki veren bir çocukta orta kulakta sıvı araştırılır.

Gebelikte burun içindeki şişlik Östaki tüpünü zorlayabilir, tansiyon değişiklikleri de çınlamayı artırabilir. Gebelik sırasında başlayan çınlamada bu nedenle kulak muayene edilmeli, tansiyon da kontrol edilmelidir. Gebeliğe bağlı burun tıkanıklığı ise doğumdan sonra çoğu zaman kendiliğinden geçer.

Tedavi başladıktan sonra genellikle birkaç hafta ile 3 ay arasında kontrol muayenesi yapılır, işitme testi tekrarlanır ve tedavi planı gerekirse güncellenir. Sağ kulakta kalıcı işitme kaybı saptanan kişilerde tek kulağa takılan işitme cihazı hem konuşmayı anlamayı hem de çınlamayla baş etmeyi kolaylaştırır.