Burun Kırığı: Belirtileri, Tedavisi ve Ameliyatı
Burun kırığı belirtileri, burna alınan bir darbeden sonra başlayan ağrı, şişlik, burun kanaması, göz altlarında morarma ve burnun yamuk ya da çökük görünmesidir. Burun kemiği yüzde en sık kırılan kemiktir.
Burun kırığı belirtileri şişlik indikçe netleşir. Yerinden oynamış bir kırığı kemik kaynamadan yerine oturtmak için en uygun dönem ise ilk 7 ile 14 gündür. Kulak Burun Boğaz uzmanı Doç. Dr. Sema Koç’un hazırladığı yanıtlar, kırığın nasıl anlaşıldığını, hangi durumun acil olduğunu ve burnun nasıl düzeltildiğini anlatır.
Burun Kırığı Nasıl Anlaşılır?
Burun kırığı, darbeden sonra burunda ağrı, şişlik ve kanama başladıysa ve burun yamuk ya da çökük duruyorsa akla gelir, kesin olarak ise muayeneyle anlaşılır. Şişlik ilk saatlerde şekil bozukluğunu gizler, bu yüzden burnun gerçek durumu çoğu zaman 3 ile 5 gün sonra daha iyi değerlendirilir.
- Burun sırtı bir yana kaymış, eğri ya da çökük görünür.
- Burna dokununca belirgin ağrı ve bazen çıtırtı hissedilir.
- Göz altlarında ve göz kapaklarında morarma başlar.
- Bir ya da iki burun deliğinden nefes almak zorlaşır.
Basit burun kırığında röntgen çoğu zaman gerekmez, yüzün diğer kemiklerinde de kırık düşünülürse tomografi istenir. Çatlak ile kırığı evde ayırt etmek mümkün değildir.
Burun Kırık Olursa Ağrı Yapar mı, Kanar mı?
Evet, burun kırık olursa genellikle ağrı yapar ve kanar, ağrı burna dokununca ve yüz kaslarını oynatınca artar, kanama ise çoğu zaman ilk saatlerde durur. Ağrının hafif olması kırık olmadığını göstermez, çünkü yerinden oynamamış küçük kırıklar da az ağrıyla seyredebilir.
Kanama genellikle burnun ön kısmından gelir. Oturup öne eğilmek ve burnun yumuşak kısmını 10 ile 15 dakika nazikçe sıkmak çoğu zaman yeterlidir.
Kanama durmuyorsa, iki taraftan birden yoğun geliyorsa ya da burundan berrak sıvı akıyorsa acil servise gidilir.
Burun Kırılınca İlk Ne Yapılmalı?
Burun kırılınca ilk 48 saat boyunca bir beze sarılı buzu aralıklarla 10 ile 15 dakika burnun çevresine koymak ve başı yüksek tutmak şişliği azaltır. Buzu çıplak cilde koymayın ve kırık kemikler yerinden oynamasın diye burnun üzerine bastırmadan, yalnızca hafifçe yaslayın.
Burnu elle düzeltmeye çalışmayın ve sümkürmeyin. Ağrı için hekimin önerdiği ilacı kullanın, bazı ağrı kesiciler kanamayı artırabileceği için ilacı kendiniz seçmeyin.
Yatarken başınızı iki yastıkla yükseltin. Spora ve ağır işlere ara verin. Şişlik azalsa da burun yamuk görünüyorsa ya da burun tıkanıklığı geçmiyorsa ilk hafta içinde KBB muayenesine gidin.
Burun Kırığı Ne Zaman Acildir?
Burun kırığına orta bölmede kan birikmesi, durdurulamayan kanama, burundan berrak sıvı gelmesi ya da görme bozukluğu eşlik ediyorsa durum acildir. Orta bölmede kan birikmesi, yani septal hematom, kıkırdağın beslenmesini bozar ve kalıcı hasarı önlemek için hızla tedavi edilmelidir.
Burun içinde dolgunluk hissi, iki taraflı belirgin tıkanıklık ve giderek artan şişlik bu birikimi düşündürür ve aynı gün KBB değerlendirmesi gerektirir.
| Belirti veya durum | Ne kadar acil? |
|---|---|
| Bilinç bulanıklığı, tekrarlayan kusma ya da şiddetli baş ağrısı | 112 aranır |
| Kontrol edilemeyen burun kanaması | Hemen acil servis |
| Burundan berrak, sulu bir sıvı gelmesi | Hemen acil servis |
| Görme bozukluğu, çift görme ya da göz çevresinde uyuşma | Hemen acil servis |
| Ağzı açamama ya da dişlerin eskisi gibi kapanmaması | Hemen acil servis |
| Burun içinde dolgunluk, belirgin tıkanıklık, artan şişlik | Aynı gün KBB muayenesi |
| Şişlik inince fark edilen yamukluk, kanama ve ağrı yok | Randevulu KBB muayenesi |
Beklemenin de bir sınırı vardır. Randevulu muayene yeterli görünse bile ilk 7 ile 10 gün içinde KBB uzmanına görünmek, gerekirse kemiklerin kaynamadan yerine oturtulmasına zaman bırakır.
Burun Kırığı Kendiliğinden İyileşir mi, Kaç Günde Kaynar?
Burun kırığı yerinden oynamamışsa kendiliğinden iyileşir, kemikler yaklaşık 2 ile 3 hafta içinde sabitlenmeye başlar ve tam sağlamlık için 6 hafta kadar gerekir. Yerinden oynamış kırık da kaynar, ama kemik kaldığı yerde, yani eğri olarak kaynar.
Yerine oturtmak için en uygun dönem, şişliğin indiği ve kemiğin henüz kaynamadığı ilk 7 ile 14 gündür. Çocuklarda kemik daha hızlı kaynadığı için bu süre kısalır.
Şişlik ve morluk çoğunlukla 10 ile 14 günde belirgin biçimde azalır, ama futbol, basketbol ve dövüş sporları gibi temas sporlarına dönüş için genellikle en az 6 hafta beklenir.
Burun Kırığı Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Burun kırığı tedavi edilmezse yerinden oynamış kemikler eğri kaynar ve burunda kalıcı yamukluk, burun sırtında kamburluk ya da uzun süren burun tıkanıklığı gelişebilir. Kırılıp eğrilen burun orta bölmesi septum eğriliği gibi davranır, tek taraflı tıkanıklık, horlama ve sinüzite yatkınlık yapabilir.
Fark edilmeyen kan birikmesi birkaç gün içinde kıkırdağı eritebilir ve burun sırtında eyer biçiminde bir çökmeye ya da orta bölmede kalıcı bir delik açılmasına yol açabilir.
Kaynamış bir kırığı düzeltmek daha kapsamlı bir ameliyat gerektirir ve şişliğin tamamen inmesi için genellikle 3 ile 6 ay beklenir. Şekli ve nefesi birlikte düzelten bu geç dönem ameliyatı travma sonrası rinoplasti adını alır.
Burun Kırığı Nasıl Düzeltilir?
Burun kırığı çoğu zaman kesi yapmadan düzeltilir, yerinden oynamış kemikler özel aletlerle burnun içinden ve dışından yönlendirilerek eski yerine oturtulur. Kapalı yerine oturtma ya da redüksiyon adı verilen işlem, kırığın durumuna göre lokal ya da genel anestezi altında yapılır.
Kırık yerinden oynamamışsa düzeltme gerekmez, soğuk uygulama ve ağrı kontrolüyle iyileşme beklenir.
İşlemden sonra burun sırtına yaklaşık 7 ile 10 gün kalan bir atel ya da alçı konur. Alçı kırığı düzeltmez. Kemikler yerine oturtulduktan sonra onları korur.

Burun orta bölmesi de kırılmışsa ya da kıkırdaklar ciddi hasar görmüşse septum ve kıkırdakların da düzeltildiği açık bir ameliyat gerekebilir. Orta bölmede kan birikmişse kan küçük bir kesiyle boşaltılır.
Burun Kırığı Ameliyatı Kaç Saat Sürer?
Burun kırığı ameliyatı, kapalı yöntemle yerine oturtma yapılıyorsa çoğu zaman 1 saatten kısa sürer, septum ve kıkırdaklar da düzeltilecekse süre uzar. Kesin süreyi kırığın tipi, orta bölmenin durumu ve anestezi şekli belirler, bu yüzden ameliyatın ne kadar süreceği muayeneden sonra netleşir.
Kapalı yerine oturtmadan sonra çoğu kişi aynı gün evine döner. Septum ve kıkırdakların da düzeltildiği açık ameliyatta süre birkaç saati bulabilir ve hastanede bir gece kalmak gerekebilir.
Günlük işlere dönüş çoğunlukla 7 ile 10 gün içinde olur.
Burun Kırığına Hangi Doktor Bakar?
Burun kırığına bakan doktor, burnun hem dış iskeletini hem de iç yapısını ve nefes yolunu değerlendiren Kulak Burun Boğaz (KBB) uzmanıdır. Darbeden hemen sonra kanama durmuyorsa ya da başka bir yaralanma varsa ilk değerlendirme acil serviste yapılır ve gerekirse KBB uzmanı çağrılır.
Kulak Burun Boğaz uzmanları kırığın yanında septum eğriliğini, burun tıkanıklığını ve sinüs sorunlarını da aynı muayenede değerlendirir. Yüzün başka kemiklerinde de kırık varsa tedavi ağız, diş ve çene cerrahisi ile göz hastalıkları uzmanlarıyla birlikte planlanır.








