Vertigo Hangi Bölüme Gidilir? KBB mi Nöroloji mi?

Vertigo şikâyetinde ilk başvurulacak bölüm kulak burun boğazdır, çünkü dönme hissiyle gelen hastaların yaklaşık %75’inde kaynak iç kulaktır. Nöroloji ikinci basamak. Doç. Dr. Sema Koç, ayrımın hastanın tarif ettiği belirtiyle başladığını belirtiyor.

Vertigo şikâyetinde ilk durak neresi?

Vertigo şikâyetinde ilk durak kulak burun boğaz polikliniğidir. Denge sistemi üç parçadan oluşuyor: iç kulak, göz ve derin duyu. Dönme hissiyle giden şikâyetlerin büyük çoğunluğu ilk parçadan kaynaklanır.

Hastaların önemli bir kısmı doğrudan nörolojiye başvuruyor. Mantıklı görünüyor. Baş dönmesi denince akla beyin geliyor. Ancak sayılar tersini söylüyor: merkezi sinir sistemi kaynaklı vakalar tüm baş dönmelerinin yaklaşık %10’unu oluşturur.

Bölüm ayrımının kurumsal karşılığı da böyledir: iç kulak kaynaklı tablolar Türk Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Derneği kapsamında, merkezi nedenler ise Türk Nöroloji Derneği alanında değerlendirilir. Kulak burun boğaz muayenesi daha hızlıdır. Poliklinikte uygulanan pozisyon testleri, hastanın başı belirli açılarda yatırılarak yapılır ve en sık görülen vertigo tipini çoğu zaman 5 dakika içinde ortaya koyar. Görüntülemeye gerek kalmaz. Tanı, muayene bulgularıyla netleşir.

Hangi belirti hangi bölümü işaret eder?

Hangi belirtinin hangi bölümü işaret ettiği, dönmenin süresine ve eşlik eden bulgulara göre değişir. Üç ölçüt yeter: süre, tetikleyici, ek bulgu. Tablo ayrımı özetliyor.

İlk dört satır iç kulak grubudur. Poliklinik şartlarında değerlendirilir ve genellikle aynı gün yönlendirme yapılır. Son dört satırda tabloyu bir hekimin görmesi gerekir. Beşinci ve altıncı satır beklemeye gelmez.

İlk muayenede ne yapılır?

İlk muayenede hekim önce öykü alır, sonra denge ve göz hareketlerini değerlendirir. Sorulan sorular çoğu zaman tetkikten daha belirleyicidir. Süreç 15-20 dakika sürer.

1. Dönmenin ne kadar sürdüğü sorulur; saniyeler, dakikalar ve saatler farklı hastalıklara işaret eder.
2. Tetikleyici araştırılır: yatakta dönmek, başı yukarı kaldırmak ya da ayağa kalkmak gibi.
3. Kulak zarı otoskopla incelenir ve enfeksiyon varlığı dışlanır.
4. Göz hareketleri izlenir; istemsiz göz titremesinin yönü kaynağı ayırt etmeye yarar.
5. Pozisyon testleri uygulanır ve şikâyet kontrollü biçimde yeniden ortaya çıkarılır.
6. Gerekirse işitme testi istenir, çünkü işitme kaybı iç kulak hastalıklarının ayırıcı bulgusudur.

Manyetik rezonans her hastada gerekmez. Görüntüleme, yalnızca muayene bulguları merkezi bir nedeni düşündürüyorsa ya da şikâyetin seyri alışılmadık ilerliyorsa istenir; tipik iç kulak vertigosunda tanı zaten muayeneyle konur. Gereksiz tetkik hem zaman hem maliyet kaybıdır.

Hangi durumda doğrudan acile gidilmeli?

Hangi durumda acile gidileceği beş bulguyla tanımlanır. Bunlar denge sisteminin değil, beynin etkilendiğini gösteren işaretlerdir. Zaman kritik.

• Konuşmada bozulma veya kelime bulmakta zorlanma başlamışsa acile gidin.
• Yüzün bir yarısında düşüklük ya da uyuşma varsa vakit kaybetmeyin.
• Kol veya bacakta ani güçsüzlük ortaya çıkmışsa acil değerlendirme gerekir.
• Çift görme veya görme alanında kayıp eşlik ediyorsa hastaneye başvurun.
• Hayatınızın en şiddetli baş ağrısı dengesizlikle birlikteyse beklemeyin.

Sayılan beş bulgu yoksa tek başına şiddetli dönme genellikle acil değildir. Rahatsız edicidir. Tehlikeli olması gerekmez. Yine de ilk 48 saat içinde bir hekim görmenizde yarar var.

Yanlış bölüme gidilirse ne olur?

Yanlış bölüme gidilirse kaybedilen şey zamandır. Nörolojiye başvuran iç kulak hastası genellikle görüntülemeye yönlendirilir, sonuç temiz çıkar, hasta başa döner.

Döngü haftalarca sürebiliyor. Oysa aynı hasta kulak burun boğazda ilk muayenede tanı alabilir. En sık görülen tip olan kristal kayması, uygun manevrayla hastaların çoğunda 1-3 seansta düzelir.

Tersi de olur. İç kulak muayenesi tamamen normal olan bir hastada ısrarla kulak tedavisi denenirse merkezi bir neden gözden kaçabilir. Hata iki yönlü. Doğru sıra ikisinin de olasılığını azaltır.

Baş dönmesi ile vertigo aynı şey mi?

Baş dönmesi ile vertigo aynı şey değildir ve ayrım bölüm seçimini doğrudan etkiler. Vertigo, ortamın veya kişinin döndüğü hissidir. Baş dönmesi ise sersemlik, boşlukta hissetme ya da bayılacak gibi olma anlamında kullanılır.

Dönme hissi tarif eden hasta iç kulak grubuna yakındır. Sersemlik ve göz kararması tarif eden hastada tansiyon, kansızlık veya kalp ritmi öncelikli düşünülür. İkinci grup dahiliye ya da kardiyoloji ile ilgilenir.

Muayenede hekimin ilk sorusu genellikle budur: ortam mı dönüyor, yoksa siz mi sersemliyorsunuz? Cevap yönlendirmeyi belirler. Tetikleyiciler için vertigo atağını tetikleyen sebepler yazısına bakabilirsiniz.

Vertigo tanısında hangi testler kullanılır?

Vertigo tanısında kullanılan testler ikiye ayrılır: yatak başı manevralar ve laboratuvar tetkikleri. İlk grup poliklinikte, cihazsız uygulanır. Çoğu hastada tanı için yeterlidir.

İlk iki test muayenenin parçasıdır. Odyometri, işitmeyle ilgili şikâyet varsa eklenir. Son iki tetkik yalnız seçilmiş hastalarda istenir.

Tekrarlayan ataklarda hangi bölüm takip eder?

Tekrarlayan ataklarda hangi bölümün takip edeceği nüksün karakterine bağlıdır, ama çoğu hastada takibi yine kulak burun boğaz sürdürür. Kristal kayması hastaların yaklaşık %30’unda ilk yıl içinde tekrarlar.

Nüks sıklığı artıyorsa değerlendirme genişletilir. İşitme kaybı eşlik etmeye başlamışsa Ménière hastalığı düşünülür. Ataklar baş ağrısıyla birlikte geliyorsa vestibüler migren gündeme gelir ve nöroloji sürece katılır.

Takipte hasta günlüğü işe yarar. Atağın tarihini, kaç dakika sürdüğünü ve o gün yaşananları düzenli biçimde not etmek, ilk bakışta görünmeyen bir örüntüyü birkaç ay içinde ortaya çıkarabilir. Uyku düzensizliği, stres ve tuz tüketimi bazı hastalarda atakla ilişkili bulunur. Günlük tutmak zahmetsizdir.

Vertigoda hangi bölüm yanlış anlaşılıyor?

Vertigoda en sık yanlış anlaşılan bölüm dahiliyedir, çünkü hastalar tansiyon düşüklüğünü baş dönmesinin tek sebebi sanır. Tansiyon gerçekten sersemlik yapar. Ancak ortamın döndüğü hissini nadiren yaratır.

İkinci sık karışıklık göz doktorudur. Denge bozukluğu yaşayan kişi görüntünün oynadığını fark edince gözlerinden şüphelenir; oysa görsel bulanıklık çoğu zaman iç kulak kaynaklı istemsiz göz hareketinin sonucudur ve numara değişikliğiyle geçmez.

Üçüncüsü fizik tedavidir. Boyun ağrısıyla birlikte dengesizlik yaşayan hastalar doğrudan oraya yöneliyor. Boyun kaynaklı dengesizlik gerçek bir tablodur, ama tanı ancak iç kulak nedenleri dışlandıktan sonra konabilir.

Antalya’da vertigo için nereye başvurulur?

Antalya’da vertigo değerlendirmesi kulak burun boğaz uzmanı tarafından yapılır. Denge muayenesi, işitme testi ve pozisyon manevraları poliklinik şartlarında uygulanabilir.

Doç. Dr. Sema Koç, kulak burun boğaz hastalıkları alanında vertigo ve denge bozukluklarıyla ilgileniyor. Muayenede önce iç kulak kaynaklı nedenler değerlendirilir. Merkezi bulgu saptanırsa süreç nöroloji ile birlikte yürütülür.

Randevu öncesi hazırlık işi kolaylaştırır. Dönmenin ne zaman başladığını, kaç saniye sürdüğünü ve neyin tetiklediğini not alın. İlaç listenizi yanınızda getirin. En sık görülen tipin seyri için kristal kayması tedavisi yazısı fikir verir. Süre beklentisi içinse vertigo iyileşme süreci yazısına göz atın.

Sık sorulan sorular

Sık sorulan sorular ve kısa cevapları aşağıda toplandı. Hastaların muayenede en çok merak ettiği altı başlığı seçtik. Cevaplar bilgilendirme amaçlıdır, kişisel değerlendirmenin yerini tutmaz.

Vertigo için hangi doktora gidilir?

Kulak burun boğaz uzmanına gidilir. Vertigo vakalarının yaklaşık dörtte üçü iç kulak kaynaklı olduğundan ilk değerlendirmeyi bu bölüm yapar. Muayenede pozisyon testleri uygulanır, kulak zarı incelenir ve göz hareketleri izlenir. Nörolojik bulgu saptanırsa hekiminiz sizi nöroloji uzmanına yönlendirir.

Vertigo için nöroloji mi KBB mi daha doğru?

KBB daha doğru bir başlangıçtır. Nöroloji, iç kulak nedenleri dışlandıktan sonra ya da çift görme, konuşma bozukluğu gibi merkezi bulgular varsa devreye girer. Doğrudan nörolojiye başvuran hastalarda süreç uzayabiliyor, çünkü görüntüleme temiz çıkınca hasta yeniden yönlendiriliyor.

Vertigo muayenesinde MR çekilir mi?

Her hastada çekilmez. Manyetik rezonans, merkezi bir neden şüphesi varsa veya tablo tipik seyretmiyorsa istenir. İç kulak kaynaklı klasik vertigoda tanı genellikle muayene ve pozisyon testleriyle konur. Karar, hekimin muayene bulgularına ve şikâyetin seyrine göre verilir.

Vertigo şikâyetiyle acile gitmek gerekir mi?

Çoğu vertigo atağı acil değildir. Ancak konuşma bozukluğu, yüzde düşüklük, kolda güçsüzlük, çift görme veya çok şiddetli baş ağrısı eşlik ediyorsa acile başvurulmalıdır. Bu bulgular beyin kaynaklı bir sorunu işaret edebilir ve erken değerlendirme gerektirir.

Baş dönmem geçmiyorsa hangi bölüme gitmeliyim?

Şikâyet birkaç haftadır sürüyorsa yine kulak burun boğaz ile başlayın. Uzayan dengesizlikte denge siniri iltihabı ve iç kulak hastalıkları ilk sırada değerlendirilir. Muayene normal çıkarsa nörolojiye yönlendirme yapılır. Üç haftayı aşan dengesizlikte değerlendirmeyi ertelemeyin.

Vertigo hangi yaşta daha sık görülür?

Vertigo her yaşta görülebilir, ancak sıklık 40 yaşından sonra belirgin biçimde artar. Kristal kayması özellikle 50-70 yaş aralığında yaygındır ve kadınlarda daha sık rastlanır. Genç hastalarda migren ilişkili denge bozuklukları ile iç kulak iltihapları öne çıkar.

Son güncelleme: 12 Ağustos 2026

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Şikâyetiniz sürüyorsa bir kulak burun boğaz uzmanına başvurun.

• Türk Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Derneği, hasta bilgilendirme iç kulak kaynaklı denge bozukluklarında uzmanlık alanını tanımlar.
• StatPearls, Benign Paroxysmal Positional Vertigo kristal kaymasının tanı ölçütlerini özetler.
• American Family Physician, Dizziness: Approach to Evaluation baş dönmesinde ayırıcı tanı basamaklarını anlatır.
• NINDS, Dizziness and Vertigo merkezi ve periferik nedenleri karşılaştırır.