Uyku sırasında nefes durmaları, şiddetli horlama, gün boyu süren halsizlik veya sabah baş ağrıları… Bu belirtilerin altında ciddi bir uyku bozukluğu yatabilir. İşte tam bu noktada polisomnografi (uyku testi) devreye girer.

Polisomnografi (Uyku Testi) Nedir?

Polisomnografi (PSG), kişinin bir gece boyunca uyku sırasında vücudunda gerçekleşen fizyolojik olayların eş zamanlı olarak kaydedildiği kapsamlı bir tanı testidir.

Bu testte şu parametreler ölçülür:

• 🧠 Beyin dalgaları (EEG)

• 👀 Göz hareketleri (EOG)

• 💪 Kas aktiviteleri (EMG)

• ❤️ Kalp ritmi (EKG)

• 🌬️ Solunum hareketleri ve hava akımı

• 🩸 Kandaki oksijen düzeyi (SpO₂)

• 🔊 Horlama sesi

• 🛌 Vücut pozisyonu

Amaç; uykunun evrelerini, nefes durmalarını, oksijen düşüşlerini ve uyku kalitesini objektif olarak değerlendirmektir.

Polisomnografi Ne İçin Yapılır?

Uyku testi birçok uyku bozukluğunun tanısında altın standart kabul edilir.

En sık kullanıldığı durumlar:

• Uyku apnesi şüphesi

• Şiddetli ve sürekli horlama

• Gündüz aşırı uyku hali

• Gece boğulur gibi uyanma

• Huzursuz bacak sendromu

• Uykuda hareket bozuklukları

• Narkolepsi şüphesi

• Gece diş sıkma (bruksizm)

• Açıklanamayan sabah baş ağrıları

Polisomnografi Nasıl Yapılır?

Test genellikle bir uyku laboratuvarında, gece boyunca gerçekleştirilir.

🛌 Süreç Adım Adım:

1. Akşam saatlerinde merkeze gelirsiniz.

2. Başınıza, göğsünüze ve bacaklarınıza küçük sensörler yerleştirilir.

3. Burnunuza hava akımını ölçen aparat takılır.

4. Parmağınıza oksijen sensörü bağlanır.

5. Normal uyku saatlerinizde uyumanız istenir.

6. Tüm gece boyunca kayıt yapılır.

7. Sabah cihazlar çıkarılır ve günlük yaşama dönülür.

Sensörler ağrısızdır; iğne kullanılmaz.

Polisomnografi Hangi Hastalıkları Gösterir?

PSG özellikle aşağıdaki durumları saptamada çok etkilidir:

😴 Obstrüktif Uyku Apnesi

Uyku sırasında üst solunum yolunun kapanmasıyla oluşur. PSG’de:

• Solunum durmaları (apne)

• Yavaşlamalar (hipopne)

• Oksijen düşüşleri

• Sık uyanmalar

tespit edilir.

🦵 Huzursuz Bacak ve Periyodik Bacak Hareketleri

Gece boyunca istemsiz kasılmalar kayıt altına alınır.

🧠 Narkolepsi

Uyku evrelerinin anormal geçişleri saptanabilir.

🔊 Horlamanın Şiddeti ve Süresi

Ses kayıtlarıyla değerlendirilir.

Polisomnografi Sonuçları Nasıl Yorumlanır?

En önemli ölçütlerden biri AHI (Apne–Hipopne İndeksi)’dir. Bu, bir saatte kaç kez solunum durması yaşandığını gösterir:

• ✅ 0–5: Normal

• ⚠️ 5–15: Hafif uyku apnesi

• ❗ 15–30: Orta dereceli

• 🚨 30+: Şiddetli uyku apnesi

Ayrıca:

• Oksijen düşüş seviyeleri

• Uyku evrelerinin dağılımı

• Kalp ritmi değişimleri

• Pozisyona bağlı apne varlığı

detaylı olarak raporlanır.

Polisomnografi Öncesinde Nasıl Hazırlanılır?

Doğru sonuç almak için şu önerilere uyun:

• ☕ Test günü kafeinli içeceklerden kaçının

• 🍷 Alkol almayın

• 😴 Gündüz uzun süre uyumayın

• 💊 Düzenli ilaçlarınızı doktora bildirin

• 🛀 Saçlar temiz ve jelsiz olsun

• 🧳 Rahat pijama getirin

Polisomnografi Riskli midir?

Hayır. Polisomnografi non-invaziv (girişimsiz) bir testtir ve herhangi bir yan etkisi yoktur. Hamilelerde ve çocuklarda da güvenle yapılabilir.

Evde Uyku Testi ile Polisomnografi Arasındaki Fark

Bazı hastalara ev tipi solunum kayıt cihazları verilebilir. Ancak:

• Ev testleri daha sınırlı veri toplar

• Uyku evrelerini göstermez

• Hafif vakaları kaçırabilir

👉 Kesin tanı için tam polisomnografi tercih edilir.

Polisomnografi Ne Zaman Hayat Kurtarıcıdır?

Uyku apnesi tedavi edilmezse:

• Yüksek tansiyon

• Kalp krizi

• İnme

• Diyabet

• Trafik kazaları

riskini artırabilir. Bu yüzden erken teşhis çok önemlidir.

❓ Sık Sorulan Sorular

Polisomnografi acı verir mi?

Hayır. Elektrotlar cilde yapıştırılır, iğne yoktur.

Testte uyuyamazsam ne olur?

Genellikle kısa süreli uyku bile tanı için yeterlidir.

Sonuçlar ne zaman çıkar?

Merkeze göre değişmekle birlikte çoğu zaman birkaç gün içinde raporlanır.