Doç. Dr. Sema Koç — KBB ve Baş-Boyun Cerrahisi
Acil KBBAcil +90 543 913 65 95 Randevu Al

Çocuğumun Burnu Sürekli Tıkalı: Geniz Eti mi, Alerji mi, Başka Bir Neden mi?

Çocuklarda geçmeyen burun tıkanıklığı, soğuk algınlığı geçtiği hâlde 3 haftadan uzun süren ve çoğu zaman horlama ile ağzı açık uyumanın eşlik ettiği tıkanıklıktır. En sık iki nedeni geniz eti (adenoid) büyümesi ve alerjik rinittir, ikisi aynı çocukta birlikte de görülür. Tek taraflı ve kötü kokulu akıntıyla giden tıkanıklık ise yabancı cismi düşündürür ve aynı gün muayene ister.

Bizi Google’da tercih edilen kaynak yapınYeni yazılarımız aramalarınızda öne çıksınEkle

Çocuklarda geçmeyen burun tıkanıklığı için hangi belirtinin geniz etini, hangisinin alerjiyi ya da başka bir nedeni düşündürdüğünü Doç. Dr. Sema Koç aşağıda sırayla açıklıyor. Evde neyin işe yaradığı ve hangi durumda beklemeden KBB’ye gidileceği de ayrı başlıklarda yer alıyor. Kesin ayrım yalnız muayeneyle yapılır, çünkü geniz eti burnun arkasında kalır ve dışarıdan görülmez.

Çocuğumun Burnu Sürekli Tıkalı, Neden?

Çocuğumun burnu sürekli tıkalı diyen ailelerin büyük kısmında neden, burnun arkasındaki geniz eti büyümesi ya da alerjik rinittir. İkisi birlikte de görülebilir, çünkü alerji geniz etini sürekli uyarır ve büyümesini hızlandırır. Daha seyrek nedenler burun kemiği eğriliği, buruna kaçmış yabancı cisim, uzamış sinüzit ve bebeklerde burun yolunun doğal darlığıdır.

Geniz eti, burnun en arkasında, burun boşluğunun boğaza açıldığı yerde duran bir lenf dokusudur. Bebeklik ve okul öncesi dönemde mikroplara karşı savunmada görev alır, 3 ile 6 yaş arasında en büyük boyutuna ulaşır ve çoğu çocukta 7 ile 8 yaşından sonra küçülmeye başlar. Küçük çocukta burun arkası boşluk dar olduğu için orta boy bir doku bile hava yolunu belirgin daraltır.

  • Tıkanıklık iki taraflıysa ve gece horlamayla birlikteyse çocuklarda ilk akla gelen neden geniz etidir.
  • Hapşırma, burun kaşıntısı ve sulu akıntı eşlik ediyorsa alerjik rinit öne çıkar.
  • Tıkanıklık tek tarafta kalıyorsa yabancı cisim ya da burun kemiği eğriliği düşünülür.

Geçici tıkanıklık ile geçmeyen tıkanıklığı ayıran şey süredir. Soğuk algınlığına bağlı tıkanıklık 7 ile 10 gün içinde açılır. Haftalarca süren, mevsimden bağımsız devam eden ya da her enfeksiyonla daha da kötüleşen tıkanıklık, çocuklarda altta yatan bir nedenin işaretidir ve muayene gerektirir.

Geçmeyen Burun Tıkanıklığı Geniz Eti Belirtisi mi?

Geçmeyen burun tıkanıklığı, gece horlama, ağzı açık uyuma ve genizden konuşmayla birlikte en az 3 hafta boyunca sürüyorsa çoğu çocukta geniz eti büyümesinin belirtisidir. Alerjik rinitte ise tıkanıklığa hapşırma nöbetleri, burun ve göz kaşıntısı, sulu akıntı eşlik eder ve şikâyet mevsime ya da ortama göre dalgalanır. İki tablo sık sık iç içe geçer.

BelirtiGeniz eti büyümesini düşündürürAlerjik riniti düşündürür
Tıkanıklığın seyriHer gün aynıdır, kış enfeksiyonlarıyla daha da artar.Mevsime, polen dönemine ya da bulunulan ortama göre dalgalanır.
Horlama ve ağzı açık uyumaBelirgindir, çocuk hemen her gece ağzı açık uyur.Hafiftir, alerji dönemi dışında çoğu zaman kaybolur.
Hapşırma ve kaşıntıSeyrektir.Sık görülür, çocuk kaşınan burnunu avucuyla yukarı iter.
Akıntının niteliğiKoyudur ve geniz akıntısı biçiminde boğaza iner, sabah öksürük yapar.Sulu ve şeffaftır, gözlerde sulanma eşlik eder.
KonuşmaGenizden gelen, burnu tıkalı gibi bir ses vardır.Konuşma çoğunlukla normaldir.
KulakSık orta kulak iltihabı ve kulakta sıvı görülür.Kulakta dolgunluk hissi olabilir, iltihap daha seyrektir.
YaşEn sık 2 ile 7 yaş arasında belirir.Okul çağında ve ailede alerji öyküsü varsa daha sık görülür.

Tabloda sol sütun ağır basıyorsa muayene geniz etine odaklanır, sağ sütun ağır basıyorsa alerji testi öne çıkar. Ağzı açık uyuma tek başına tanı koydurmaz, ama geniz eti için en güçlü ipuçlarından biridir. Hangi tablonun geçerli olduğunu burun içi endoskopi ve gerekirse alerji testi gösterir.

Çocuklarda Burun Tıkanıklığının Diğer Nedenleri

Çocukta geçmeyen burun tıkanıklığı infografiği: geniz eti ile alerji ayrımı, evde 2-3 haftalık bakım, tanı-tedavi ve acil başvuru işaretleri. Doç. Dr. Sema Koç
Çocuğumun Burnu Sürekli Tıkalı: Geniz Eti mi, Alerji mi, Başka Bir Neden mi?: özet infografik

Çocuklarda burun tıkanıklığının diğer nedenleri, şikâyet tek tarafta kalıyorsa, ateş ve koyu akıntıyla gidiyorsa ya da bebeklik döneminde başlıyorsa öne çıkar. Alerjik rinit, burun kemiği eğriliği, buruna kaçan yabancı cisim, sinüzit, bademcik büyümesi ve bebeklerdeki doğal darlık, geniz etiyle en çok karıştırılan tablolardır. Her birinin ayırt edici bir ipucu vardır.

NedenAyırt edici ipucuNe yapılır
Alerjik rinitHapşırma nöbetleri, burun ve göz kaşıntısı, sulu akıntı, göz altında morluk ve mevsimle değişen şikâyet görülür.Alerjen ortamdan uzaklaştırılır, alerji testi yapılır, hekimin önerdiği burun spreyleri ve alerji ilaçları kullanılır.
Burun kemiği eğriliği (septum deviasyonu)Hep aynı tarafta süren tıkanıklık vardır, doğuştan olabilir ya da burna alınan bir darbeden sonra başlar.Muayenede görülür, yüz gelişimi tamamlanana kadar çoğunlukla beklenir, ileri darlıkta cerrahi seçenek değerlendirilir.
Burundaki yabancı cisimTek taraflı, kötü kokulu ve bazen kanlı akıntı yapar, 1 ile 5 yaş arasında en sık görülür.Acil durumdur, aynı gün KBB’ye gidilir, evde cımbız ya da pamuklu çubukla çıkarmaya çalışılmaz.
SinüzitSoğuk algınlığı 10 günü aştığı hâlde düzelmez, koyu akıntı, geceleri artan öksürük ve ateş eşlik eder.Hekim muayenesiyle karar verilir, gerekirse ilaç tedavisi başlanır, göz çevresinde şişlik varsa acile gidilir.
Bademcik büyümesiBurundan çok boğazı daraltır, horlama, yutma güçlüğü ve boğuk ses yapar, geniz etiyle birlikte sık görülür.Boğaz muayenesiyle değerlendirilir, geniz etiyle birlikte büyümüşse iki doku aynı seansta ele alınabilir.
Bebeklerde fizyolojik tıkanıklıkİlk aylarda hırıltılı nefes vardır, tıkanıklık beslenmeyi bozmaz, ateş yoktur ve bebek büyüdükçe azalır.Tuzlu su damlası ve aspiratörle burun temizlenir, beslenme bozuluyorsa ya da morarma varsa hemen hekime gidilir.

Tek taraflı tıkanıklık listede ayrı bir yer tutar. Geniz eti burnun arkasında ortada durduğu için her iki tarafı birden tıkar, tek tarafta süren tıkanıklık ise yabancı cisim, kemik eğriliği ya da nadiren burun içi bir kitle demektir. Küçük çocukta aniden başlayan tek taraflı kokulu akıntı, en sık buruna kaçan bir boncuk, oyuncak parçası ya da yiyecek kalıntısına bağlıdır. Düğme pil kaçmışsa saatler içinde doku hasarı başlar ve beklemeden acile gidilir.

Sinüzit ve alerjik rinit geniz etiyle sık karışır, çünkü üçü de koyu geniz akıntısı ve sabah öksürüğü yapabilir. Bademcik ise burnu değil boğazı daraltır. Geniz eti ile bademcik farkı muayenede ağız açılınca anlaşılır, bademcikler görünür, geniz eti görünmez. Hangi nedenin geçerli olduğuna muayene eden hekim karar verir.

Geniz Eti Neden Büyür?

Geniz eti, çocuğun soluduğu havayla gelen mikroplara ve alerjenlere karşı savunma yaparken büyür, çünkü her yeni enfeksiyon lenf dokusunu yeniden uyarır. Kreşe ve okula başlayan çocuk yılda 6 ile 8 kez üst solunum yolu enfeksiyonu geçirebilir, doku bir enfeksiyonun şişliği inmeden diğerine yakalanır ve küçülmeye fırsat bulamaz.

Büyümeyi hızlandıran başlıca etkenler şunlardır:

  • Sık geçirilen üst solunum yolu enfeksiyonları dokuyu art arda uyarır ve şişliğin inmesine izin vermez.
  • Alerjik rinit burun içini sürekli iltihaplı tutar ve geniz etinin kalıcı biçimde büyümesine zemin hazırlar.
  • Çevresel etkenler, özellikle ev içi sigara dumanı, toz ve kirli hava, dokunun uyarılmasını artırır.
  • Bağışıklık sisteminin yanıt biçimi çocuktan çocuğa değişir, bazı çocuklarda aynı enfeksiyon daha büyük bir doku yanıtı oluşturur.
  • Genetik yatkınlık rol oynar, aynı ortamda yaşayan iki kardeşten birinde doku büyürken diğerinde büyümeyebilir.

Doku her çocukta aynı hızda büyümez ve aynı hızda küçülmez. Enfeksiyon yükü azalınca şişliğin bir kısmı iner, o nedenle yaz aylarında aynı çocuk çok daha rahat nefes alır. Geniz etinin kendiliğinden küçülüp küçülmeyeceği yaşa, alerji varlığına ve enfeksiyon sıklığına bağlıdır, bu yüzden bekleme kararı muayene bulgusuyla birlikte verilir.

Geniz Eti Büyümesi Hangi Sorunlara Yol Açar?

Geniz eti büyümesi, uyku, nefes alma biçimi, orta kulak ve büyüme olmak üzere dört alanda soruna yol açar ve sorunun ağırlığı tıkanıklığın derecesiyle süresine bağlıdır. Hafif büyüme çoğu zaman yalnız horlama yapar, ileri büyüme ise uykuda nefes durmasına ve işitme kaybına kadar gidebilir. Dört başlık en sık görülen sonuçları anlatır.

Uyku Apnesi

Uyku apnesi, çocuğun uykuda nefesinin birkaç saniye durması, sonra horultu ya da irkilmeyle yeniden başlamasıdır ve büyümüş geniz eti ile bademcikler çocukluk çağındaki en sık nedenidir. Nefes durmaları derin uykuyu böler. Çocuk sabah dinlenmemiş kalkar, gündüz huzursuz ya da aşırı hareketli olur, dikkatini toplayamaz ve bazı çocuklarda gece alt ıslatma yeniden başlar.

Ebeveynin gözlemi burada değerlidir. Horlama arasında sessizlik, ağzı açık ve başı geriye atılmış uyuma, terleyerek uyanma uyku apnesi için uyarıcı işaretlerdir. Geniz eti ve bademciğin horlamaya etkisi çocuğun yaşına ve dokuların boyutuna göre değişir, tanıklı nefes durması varsa uyku testi gündeme gelir.

Sürekli Ağızdan Nefes Alma

Sürekli ağızdan nefes alma, burun yolu kapalı kalan çocuğun aylar içinde edindiği bir alışkanlıktır ve uzun sürdüğünde yüz ile çene gelişimini etkiler. Ağız sürekli açık kaldığında üst çene daralır, damak yükselir, dişler sıkışık çıkar ve yüz uzun, ifadesiz bir görünüm alabilir. Tıbbi kaynaklar uzun süreli ağızdan nefesle oluşan bu görünümü adenoid yüzü diye adlandırır.

Ağızdan alınan hava burun gibi ısıtılıp nemlendirilmediği için boğaz kurur, sabah ağız kokusu ve kuru öksürük sık görülür. Yüz gelişimindeki değişiklik erken dönemde geri dönebilir, bu yüzden ağızdan nefes alışkanlığı yerleşmeden değerlendirme yapılması önerilir.

Orta Kulak İltihapları

Orta kulak iltihapları, büyümüş geniz etinin orta kulağı havalandıran östaki borusunun ağzını kapatması ve üzerinde barındırdığı mikropları kulağa taşımasıyla sıklaşır. Boru kapanınca orta kulakta sıvı birikir. Sıvı aylarca kalırsa işitme azalır, çocuk televizyonun sesini açar, seslenince geç döner ve konuşması yaşıtlarından geride kalabilir.

Kulakta sıvı birikmesi ağrı yapmadığı için çoğu zaman geç fark edilir, kulak muayenesi ve basınç ölçümü (timpanometri) ile saptanır. Yılda 3 ile 4 kez tekrarlayan orta kulak iltihabı ya da 3 aydan uzun süren sıvı, geniz etinin değerlendirilmesi için başlı başına bir nedendir.

Büyüme ve Gelişme Geriliği

Büyüme ve gelişme geriliği, uykusu her gece bölünen ve nefes almak için fazladan güç harcayan çocukta görülebilen, geniz etiyle ilişkisi en geç fark edilen sorundur. Büyüme hormonu en çok derin uykuda salgılanır, derin uyku sürekli bölündüğünde salgı azalır. Tıkalı burunla yemek yemek zor olduğu için iştah da düşer, kilo alımı yavaşlar.

Geniz eti sorunu çözüldüğünde çocukların çoğu birkaç ay içinde büyüme eğrisine geri döner. Büyüme eğrisindeki duraklama tek başına geniz etine bağlanmaz, çocuk hekimiyle birlikte diğer nedenler de araştırılır.

Sürekli Burnu Tıkanan Çocuğa Ne Yapmalı?

Sürekli burnu tıkanan çocuğa evde önce 2 ile 3 hafta boyunca tuzlu su, nemli hava ve alerjen temizliği uygulanır, bu sürede açılmayan burun muayene gerektirir. Evde yapılanlar dokuyu küçültmez, ama burun içindeki şişliği ve koyu akıntıyı azaltarak çocuğun daha rahat nefes almasına yardımcı olur. Adımlar sırayla şöyle:

  1. Tuzlu su (serum fizyolojik) damlası ya da spreyi her iki burun deliğine sıkılır, yarım dakika kadar beklenir, büyük çocuk sümkürür, bebek ve küçük çocukta burun aspiratörle temizlenir. Yemek ve uyku öncesi uygulamak beslenmeyi ve gece uykusunu rahatlatır.
  2. Oda nemi yüzde 40 ile 50 arasında tutulur, soğuk buharlı nemlendirici tercih edilir. Sıcak buhar cihazı ve kaynar su kâsesi çocuklarda yanık riski taşıdığı için önerilmez.
  3. Yatak odasından toz tutan halı, peluş oyuncak ve kalın perdeler uzaklaştırılır, nevresim haftada bir sıcak suyla yıkanır, evde kesinlikle sigara içilmez. Evcil hayvan tüyüne alerji şüphesi varsa hayvan yatak odasına alınmaz.
  4. Yatış düzeni yaşa göre ayarlanır. İki yaşından büyük çocukta yatağın baş ucu hafifçe yükseltilir, bebek ise yastıksız, düz ve sırtüstü yatırılır, çünkü eğim bebekte güvenli uyku kuralını bozar.
  5. Gün içinde bol su içirilir, akıntı sulanınca burun daha kolay temizlenir. Dört yaşından büyük çocuğa doğru sümkürme öğretilir, iki delik aynı anda değil, sırayla ve hafifçe sümkürülür.

Burun açıcı (dekonjestan) spreyler ve damlalar çocukta hekim önermeden kullanılmaz. Birkaç günden uzun kullanımda burun içi şişliği geri teper ve tıkanıklık eskisinden ağır hâle gelir, küçük çocukta ise çarpıntı ve huzursuzluk gibi yan etkiler görülebilir. Aynı kural ağızdan alınan soğuk algınlığı şuruplarıyla mentol ve okaliptüs içeren sürülen ürünler için de geçerlidir, iki yaşından küçük bebeklerde bu ürünlerden tamamen kaçınılır.

Üç haftalık düzenli uygulamaya rağmen tıkanıklık sürüyorsa, horlama artıyorsa ya da kulak şikâyeti ekleniyorsa evde denemeye devam etmek zaman kaybıdır. Altta yatan nedeni muayene gösterir ve ilaç kararı da o muayeneye göre verilir.

Hangi Belirtide KBB’ye Gidilmeli?

Çocuk uykuda nefesini tutuyorsa, tıkanıklık tek tarafta kalıyorsa ya da işitmesi azalmışsa KBB’ye beklemeden gidilmeli. Diğer belirtilerde üç haftalık evde bakım süresi tamamlanınca randevu alınır. Liste aciliyet sırasına göre düzenlendi, ilk üç madde aynı gün ya da ertesi gün muayene ister:

  1. Uykuda nefesin durduğunu gördüyseniz, çocuk horlama arasında sessizleşip irkilerek nefes alıyorsa aynı gün değerlendirme gerekir.
  2. Tek taraflı, kötü kokulu ya da kanlı akıntı yabancı cismi düşündürür ve aynı gün muayene ister, düğme pil şüphesinde doğrudan acile gidilir.
  3. Göz çevresinde kızarıklık ve şişlikle birlikte ateş varsa sinüzit komplikasyonu akla gelir ve bekletilmez.
  4. Televizyonun sesini açma, seslenince geç dönme ya da konuşmada gerileme işitme kaybına işaret eder ve kısa sürede kulak muayenesi gerektirir.
  5. Her gece horlama ve ağzı açık uyuma 3 haftadan uzun sürdüyse geniz eti büyümesi için endoskopik muayene planlanır.
  6. Soğuk algınlığı 10 günü geçtiği hâlde koyu akıntı ve öksürük devam ediyorsa sinüzit yönünden değerlendirme yapılır.
  7. Yılda 3 ile 4 kez orta kulak iltihabı geçiren ya da kulağında aylardır sıvı duran çocukta geniz eti de birlikte incelenir.
  8. İştahsızlık, kilo alımında duraklama, gündüz uyku hâli ve okul başarısında düşme uzun süredir bozulan uykunun işaretleridir.

Listedeki hiçbir madde tek başına ameliyat kararı demek değildir. Muayene, tıkanıklığın gerçek nedenini ve hangi adımın gerekli olduğunu gösterir, erken değerlendirme ise çocuklarda işitme ve yüz gelişimi gibi geri dönmesi zor sorunları önlemeye yardımcı olur.

Tanı Nasıl Konur?

Tanı, burun içine ince ve esnek bir kamerayla bakılan endoskopik muayeneyle konur ve geniz etinin burun arkası boşluğun ne kadarını kapattığı doğrudan görülür. İşlem muayene odasında, çocuk uyanıkken, birkaç dakika içinde ve çoğu çocukta anestezi gerekmeden yapılır. Küçük çocuk kamerayı kabul etmezse yan burun grafisi devreye girer.

YöntemNe gösterirHangi çocukta kullanılır
Endoskopik burun muayenesiGeniz etinin boyutunu, burun arkası boşluğu ne kadar kapattığını ve burun içindeki akıntıyı doğrudan gösterir.Geçmeyen tıkanıklığı olan her çocukta ilk tercihtir.
Yan burun grafisi (geniz eti röntgeni)Geniz etinin hava yoluna oranını tek bir filmde gösterir.Endoskopiyi kabul etmeyen küçük çocuklarda kullanılır.
Alerji testleriDeri testi ya da kan testiyle hangi alerjenin tıkanıklığı tetiklediğini gösterir.Hapşırma, kaşıntı ve mevsimsel şikâyeti olan çocuklarda yapılır.
Kulak muayenesi ve timpanometriOrta kulakta sıvı olup olmadığını ve kulak zarının hareketini gösterir.Sık kulak iltihabı geçiren ya da işitmesi azalan çocuklarda uygulanır.
İşitme testi (odyometri)Sıvıya bağlı işitme kaybının derecesini ölçer.Kulakta sıvı saptanan ve konuşması geciken çocuklarda yapılır.
Uyku testi (polisomnografi)Gece boyunca nefes durmalarının sayısını ve oksijen düşüşlerini kaydeder.Tanıklı apnesi olan ya da ameliyat kararı tartışmalı çocuklarda gerekir.

Geniz eti röntgeni tek başına ameliyat kararı verdirmez, çünkü film dokunun boyutunu gösterir, çocuğun ne kadar sıkıntı çektiğini göstermez. Karar, muayene bulgusuyla ailenin anlattığı gece ve gündüz belirtileri birlikte değerlendirilerek verilir.

Geniz Eti Büyümesi Nasıl Tedavi Edilir?

Geniz eti büyümesi, şikâyetin ağırlığına göre ya bekleme ve ilaçla ya da ameliyatla tedavi edilir ve seçimi belirleyen şey dokunun boyutu değil çocuğun yaşadığı sorundur. Hafif ve orta tabloda önce ilaçlı dönem denenir. Uykuda nefes durması, aylardır süren kulak sıvısı ya da ilaca yanıt vermeyen tıkanıklık varsa ameliyat öne çıkar.

SeçenekNe sağlarHangi çocukta uygundur
Tuzlu su ve beklemeBurun içindeki şişliği ve akıntıyı azaltır, dokuyu küçültmez.Hafif tıkanıklığı olan, horlaması aralıklı, kulağı sağlıklı çocukta uygulanır.
Hekimin önerdiği burun spreyleri ve alerji ilaçlarıBurun içi iltihabı ve alerjik şişliği azaltır, etkisi 4 ile 8 hafta içinde değerlendirilir.Alerjisi olan ya da orta derecede büyümesi bulunan çocukta ameliyattan önce denenir.
Geniz eti ameliyatı (adenoidektomi)Dokuyu ağız içinden alır ve hava yolunu kalıcı biçimde açar, çoğu çocukta horlama ve ağızdan nefes ilk haftalarda azalır.Uykuda nefes durması, 3 aydan uzun süren kulak sıvısı, sık orta kulak iltihabı ya da ilaca yanıt vermeyen tıkanıklıkta planlanır.
Kulak tüpü ya da bademcik ameliyatıyla birlikteAynı seansta kulaktaki sıvı boşaltılır ya da büyümüş bademcik alınır.Kulak sıvısı sürüyorsa ya da bademcik de hava yolunu daraltıyorsa tercih edilir.

İlaç Tedavisi

Çocuklarda geçmeyen burun tıkanıklığı geniz etinden kaynaklanıyorsa ilaç tedavisi, uykuda nefes durması olmayan ve şikâyeti hafif ya da orta olan çocukta ilk basamaktır. Amaç dokuyu küçültmek değil burun içindeki şişliği azaltarak nefesi rahatlatmaktır. Tuzlu suyla burun bakımı her çocukta uygulanır, alerjisi olan çocukta hekimin önerdiği burun spreyi ve alerji ilaçları eklenir. Yanıt 4 ile 8 hafta sonra kontrolde değerlendirilir, düzelme yoksa ameliyat seçeneği konuşulur.

Ameliyat (Adenoidektomi)

Geniz eti ameliyatı genel anestezi altında, ağız içinden, çoğu zaman yarım saat dolayında sürer ve çocuk genellikle aynı gün eve döner. Ağrı bademcik ameliyatına göre hafiftir. Ameliyatta büyümüş doku ağızdan girilerek alınır, burunda ya da yüzde kesi yapılmaz. Kulak sıvısı sürüyorsa kulak tüpü, bademcik de büyükse bademcik ameliyatı aynı seansta eklenebilir.

Ameliyat Sonrası İyileşme

Ameliyat sonrası iyileşme çoğu çocukta hızlıdır, belirgin rahatlama 3 ile 5 gün içinde başlar ve tam iyileşme 1 ile 2 hafta sürer. İlk hafta yumuşak ve ılık besinler tercih edilir, burundan hafif kanlı akıntı ve geçici horlama olağandır.

Ameliyat sonrası ağızdan nefes alışkanlığı hemen kaybolmaz, bazı çocuklar burundan nefes almayı haftalar içinde yeniden öğrenir. Geride bırakılan ince doku küçük bir grup çocukta, özellikle 3 yaşından önce ameliyat olanlarda ve alerjisi sürenlerde yeniden büyüyebilir. Alerjik rinit ameliyatla geçmez, bu yüzden alerjisi olan çocuklarda ameliyat sonrasında da alerji tedavisi sürdürülür. Hangi seçeneğin uygun olduğuna muayene bulguları ve çocuğun şikâyetleri birlikte değerlendirilerek karar verilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sıkça sorulan sorular arasında burnu açma yöntemleri, tek taraflı tıkanıklık, ameliyatın tıkanıklığa etkisi ve bebeklerdeki tıkanıklık öne çıkıyor. Cevaplar kısa tutuldu, her biri ilgili bölümdeki ayrıntıyı tamamlar ve hiçbiri çocuğunuz için muayenenin yerini tutmaz.

Çocuklar için tıkalı burun nasıl açılır?

Tuzlu su damlası ya da spreyi sıkıp yarım dakika sonra sümkürtmek ya da aspiratörle temizlemek ilk adımdır. Oda nemini artırmak, bol su içirmek ve iki yaşından büyük çocukta yatağın baş ucunu hafifçe yükseltmek geceyi rahatlatır. Burun açıcı spreyler hekim önermeden kullanılmaz. Üç haftada açılmayan burun çocuklarda KBB muayenesi gerektirir.

Tek taraflı burun tıkanıklığı neden olur?

Tek taraflı tıkanıklık küçük çocukta en sık buruna kaçan yabancı cisimden, daha büyük çocukta burun kemiği eğriliğinden kaynaklanır, nadiren burun içi polip ya da kitle de aynı tabloyu yapar. Geniz eti burnun arkasında ortada durduğu için genellikle iki tarafı birden tıkar. Tek taraflı tıkanıklığa kötü kokulu ya da kanlı akıntı ekleniyorsa aynı gün KBB muayenesi gerekir.

Geniz eti ameliyatı burun tıkanıklığını geçirir mi?

Tıkanıklığın nedeni geniz etiyse çocukların çoğunda ameliyattan sonraki ilk haftalarda burun belirgin biçimde açılır, horlama ve ağzı açık uyuma azalır. Alerjik rinit ya da burun kemiği eğriliği eşlik ediyorsa rahatlama kısmi kalır, çünkü ameliyat yalnız geniz etini alır. Küçük bir grup çocukta doku yeniden büyüyebilir. Ameliyat sonrası alerji tedavisinin sürmesi sonucun kalıcı olmasına yardımcı olur.

Bebeklerde burun tıkanıklığı geniz eti mi?

İlk aylardaki tıkanıklık çoğunlukla geniz eti değil, bebeğin burun yolunun dar olmasına ve az bir mukusun hırıltı yapmasına bağlı doğal bir durumdur. Bebek ilk aylarda ağırlıklı olarak burnundan nefes aldığı için tıkanıklık beslenmeyi zorlaştırır, tuzlu su ve aspiratörle rahatlar. Geniz eti büyümesi çoğunlukla 2 yaşından sonra belirginleşir. Beslenememe, morarma ya da kaburgaların içeri çekilmesi hemen hekime gitmeyi gerektirir.

Doç. Dr. Sema Koç, Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı, Antalya. Bu içerik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi kararı için hekiminize başvurun.

Son güncelleme: 30 Ekim 2026.


Doç. Dr. Sema Koç

Doç. Dr. Sema Koç

Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Uzmanı

Doç. Dr. Sema Koç, Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi uzmanıdır. Yirmi yılı aşkın hekimlik deneyimini Antalya'daki kliniğinde sürdürmekte; estetik ve fonksiyonel burun cerrahisi, vertigo ve baş-boyun cerrahisi alanlarında hizmet vermektedir.

Randevu Bilgisi Alın

İlk adımı atın: muayene ile başlayalım

Bilgilerinizi bırakın, WhatsApp üzerinden randevunuzu birlikte planlayalım. Görüşmeler Türkçe, İngilizce, Rusça ve Ukraynaca yapılabilmektedir.

Randevu Bilgisi Alın

Bilgilerinizi bırakın, görüşme WhatsApp üzerinden otomatik başlasın.

+90 543 913 65 95

WhatsApp
Hemen Ara Randevu Al
Call Now Button