Alerjik Faranjit Nasıl Geçer? Alerjik Faranjit Tedavisi

Alerjik Faranjit Nasıl Geçer?

Alerjik faranjit, tabloyu başlatan alerjenle temasın azaltılması ve burun içindeki şişliğin baskılanmasıyla geçer; bu iki adım birlikte uygulandığında boğaz şikâyetleri belirgin biçimde geriler. Boğaza yönelik pastil ve gargara bu sürecin yerine geçmez.

Süre alerjenle temasa bağlıdır. Polen mevsiminde tablo haftalarca sürebilir. Temas kesildiğinde düzelme hızlanır.

Tablonun tanımı, belirtileri ve enfeksiyondan ayrımı ayrı bir rehberde ele alınmıştır; burada yalnız tedavi süreci anlatılmaktadır.

Alerjik Faranjit Tedavisinde Neden Burun Öncelikli?

Alerjik faranjitte boğazdaki tahrişin kaynağı burun içindeki şişlik ve genize akan salgıdır; bu nedenle tedavi yukarıdan başlar. Burun içi şişlik azaldığında akıntı yükü düşer ve boğaz yüzeyi kendiliğinden toparlanır.

Kaynak çoğu hastada alerjik rinit olarak adlandırılan tablodur; rinit ve alerji ilişkisi bu bağlantıyı açıklar. Yalnız boğaza yönelik tedavi denenen hastalar aylarca sonuç alamaz.

Ağızdan solunum ikinci bir halkadır. Burun tıkalıyken nemlenmemiş hava doğrudan yutağa ulaşır ve yüzeyi kurutur. Tıkanıklık yalnız alerjiden değil burun etlerinin büyümesinden de kaynaklanabilir; konka hipertrofisi bu olasılığı açıklar. Tıkanıklık giderildiğinde bu halka kırılır.

Kaçınma Planı Nasıl Kurulur?

Kaçınma planının amacı gün içinde maruz kalınan alerjen yükünü ölçülebilir biçimde düşürmektir; bu plan ancak hangi maddeye duyarlı olunduğu testle belirlendikten sonra kişiye özel yazılır. Genel öneriler yerine hedefli önlemler fark yaratır.

Bu önlemlerin tamamını birden uygulamak gerekmez. Testten sonra liste kısalır ve uygulanabilir hâle gelir. Uzun liste uygulanmaz.

Alerjik Faranjitte Boğaz İçin Ne Yapılır?

Boğaza yönelik uygulamalar tedavinin tamamlayıcı katmanıdır; amaç yüzeyin nemini korumak ve yeni tahrişleri önlemektir. Yeterli sıvı alımı, ortam neminin korunması ve boğaz temizleme alışkanlığının bırakılması en çok fark yaratan üç adımdır.

• Gün boyunca ılık ve düzenli sıvı almak kuruluğu azaltır.
• Tuzlu su ile burun temizliği genize akan salgıyı seyreltir.
• Kalorifer mevsiminde ortam nemini korumak gece şikâyetini hafifletir.
• Sürekli boğaz temizlemek yerine yutkunmak tahrişi azaltır.
• Sesi zorlamamak gırtlak yükünü düşürür; fısıldamak sesi daha çok yorar.
• Sigara dumanının bulunduğu ortamlardan tümüyle uzak durmak gerekir.

Mentollü pastiller kısa süreli ferahlık verir ama kuruluğu artırabilir. Alkol içeren ağız gargaraları bu tabloda tercih edilmez.

Alerjik Faranjit Ne Kadar Sürede Geçer?

Süre tek bir takvimle anlatılamaz; belirleyici olan alerjenle temasın ne zaman kesildiğidir. Temas sona erdiğinde şikâyetler 1 ile 2 hafta içinde belirgin biçimde azalır, polen mevsiminde ise tablo ortalama 6 ile 8 hafta sürer.

Ev tozu akarı duyarlılığında mevsim deseni bulunmaz. Şikâyet yıl boyu dalgalanır. Bu grupta kaçınma planı ve düzenli tedavi süreyi belirleyen iki etkendir.

Tedaviye Rağmen Geçmiyorsa Ne Yapılır?

Şikâyet uygun tedaviye rağmen sürüyorsa üç olasılık sırayla değerlendirilir: duyarlılık listesi eksik olabilir, tedavi düzensiz kullanılmış olabilir ya da tabloya reflü gibi ikinci bir neden eşlik ediyor olabilir. Bu aşamada tedaviyi tekrarlamak yerine değerlendirmeyi genişletmek gerekir.

Uzun süren boğaz ve ses şikâyetlerinin birlikte değerlendirilmesi için sürekli boğaz ağrısı ve ses kısıklığı başlıklı yazı yol gösterir.

Bağışıklık Tedavisi Bu Tabloda Uygulanır mı?

Bağışıklık tedavisi, duyarlılığın testle kesinleştiği ve buna rağmen kaçınma ile ilaç tedavisinin şikâyetleri yeterince azaltmadığı hastalarda gündeme gelir; amaç bağışıklık sisteminin o maddeye verdiği yanıtı kalıcı biçimde düşürmektir. Süreç 3 ile 5 yıl alır.

• Duyarlılık testle kesinleşmiş olmalıdır.
• Kaçınma ve ilaç tedavisi yeterli sonuç vermemiş olmalıdır.
• Uygulama düzenli ve kesintisiz sürdürülür.
• İşlem yalnız gerekli donanımın bulunduğu merkezlerde yapılır.
• Astım kontrolsüzse önce o dengelenir.
• Karar alerji uzmanlığıyla birlikte verilir.

Alerjik Faranjitte Antibiyotik Neden Kullanılmaz?

Antibiyotikler bakterilere etki eder; alerjik faranjitte ise ortada bir bakteri değil bağışıklık yanıtı vardır. Bu nedenle antibiyotik şikâyeti azaltmaz, süreyi kısaltmaz ve gereksiz kullanım direnç gelişimine zemin hazırlar.

Hasta bazen antibiyotikten sonra rahatladığını söyler. Bu çoğu zaman tesadüftür; alerjen teması o dönemde azalmıştır. Üzerine bakteriyel enfeksiyon eklenirse tablo değişir ve hekim kararıyla tedavi başlanır.

Ses Kısıklığı Eşlik Ediyorsa Ne Yapılır?

Alerjik tabloda salgı ve süregelen tahriş gırtlak girişine ulaştığında ses sabahları kalın çıkar ve gün içinde kısmen düzelir; bu seyir tipiktir. Ses istirahati ile burun tedavisi birlikte uygulandığında düzelme hızlanır.

Ses kısıklığı üç haftadan uzun sürüyorsa tablo artık yalnız alerjiyle açıklanmaz ve gırtlak incelenmelidir; ses kısıklığı ne zaman ciddiye alınmalı başlıklı yazı bu sınırı açıklar. Sesini mesleki olarak kullananlarda değerlendirme daha erken yapılır.

Çocuklarda Alerjik Faranjit Tedavisi Nasıl Yürütülür?

Çocuklarda öncelik ortam düzenlemesi ve burun temizliğidir; ilaç seçimi yaşa göre belirlenir ve hekim önerisi olmadan başlatılmaz. Ağızdan solunum uzun sürdüğünde diş ve yüz gelişimi etkilenebileceği için tıkanıklık ayrıca ele alınır.

Bu yaş grubunda geniz eti büyümesi alerjiyle sıkça birlikte bulunur ve şikâyetleri karşılıklı ağırlaştırır. Tedavi planı ikisini birlikte ele alır.

Tedavi Sürecinde Neler İzlenmeli?

Tedavinin işe yarayıp yaramadığı belirli bulguların seyrine bakılarak anlaşılır; kaşıntının azalması, boğaz temizleme ihtiyacının seyrekleşmesi ve gece uykusunun düzelmesi en değerli üç göstergedir. Bu izlem gereksiz ilaç değişikliğini de önler.

• Kaşıntı ve hapşırma sıklığının azalıp azalmadığını haftalık değerlendirin.
• Boğaz temizleme ihtiyacının gün içindeki sayısını izleyin.
• Gece uykusunun bölünüp bölünmediğini not edin.
• Sesin sabah kalınlığının sürüp sürmediğine bakın.
• Şikâyetin hangi ortamlarda arttığını kaydedin.
• Kullanılan tedavinin düzenli uygulanıp uygulanmadığını gözden geçirin.

Burun içi spreylerin etkisi 2 ile 4 hafta içinde yerleşir. İlk günlerde fark görülmemesi tedavinin işe yaramadığı anlamına gelmez.

Hangi Belirtilerde Hekime Başvurulmalı?

Alerjik faranjit genellikle iyi seyirlidir; ancak bazı bulgular enfeksiyon eklendiğini ya da farklı bir tablonun bulunduğunu düşündürür ve değerlendirme gerektirir. Yüksek ateş ve tek taraflı artan ağrı bunların başında gelir.

• Yüksek ateş eklendiyse enfeksiyon açısından değerlendirilir.
• Boğaz ağrısı tek taraflı ve giderek artıyorsa hekime başvurun.
• Ses kısıklığı üç haftayı aşmışsa gırtlak incelenmelidir.
• Katı gıdaları yutmada zorlanma varsa ayrıntılı inceleme gerekir.
• Nefes darlığı ya da hırıltı varsa solunum değerlendirmesi yapılır.
• Tedaviye rağmen şikâyet mevsim boyunca hiç azalmıyorsa plan gözden geçirilir.

Alerjik Faranjitte Tedavi Basamakları Neden Sırayla Uygulanır?

Tedavinin basamakları belirli bir sırayla uygulanır çünkü her adım bir sonrakinin etkisini artırır; kaçınma yapılmadan başlanan ilaç tedavisi beklenen sonucu vermez ve gereksiz ilaç yükü doğar. Sıra bozulduğunda hasta tedavinin işe yaramadığını düşünür.

İlk adım her zaman ortam ve alışkanlık düzenlemesidir. İlaç ikinci sıradadır. Bu sıralama maliyeti de yan etki riskini de düşürür.

1. Önce hangi maddeye duyarlı olduğunuz belirlenir.
2. Kaçınma planı kişiye özel yazılır ve uygulanmaya başlanır.
3. Tuzlu su ile burun temizliği günlük rutine eklenir.
4. Burun içi tedavi hekim kararıyla başlanır ve düzenli kullanılır.
5. Gerekirse ağızdan tedavi eklenir.
6. Yanıt yetersizse bağışıklık tedavisi değerlendirilir.

Alerjik Faranjit Tedavisi Hakkında Sık Sorulan Sorular